6. Sınıf Fen Bilimleri Sevgi Yayınları Cevapları 4. Ünite

4. Ünite Madde ve Isı



6. Sınıf Sevgi Yayınları Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 112 Cevabı

Masa, su ve gezinti balonunun içerisindeki maddelerin yapısı hakkında ne söyleyebilirsiniz?

  • Cevabı: Masa katı, su sıvı ve gezinti balonunun içindeki madde gazdır.Katı cisimlerin atomları, birbirine yakındır ve  ve sadece titreşim hareketi yaparlar.
    Sıvı cisimlerin atomları katı cisimlerin taneciklerine göre birbirlerine biraz daha uzaktır ve titreşim, öteleme hareketlerini yaparlar.
    Gaz haldeki maddelerin atomları birbirlerine uzaktır ve titreşim, öteleme, etrafında dönme olmak üzere üç türlü hareket ederler.
    Bunun dışında gezinti balonunun içindeki gaz helyumdur. Yani tanecikleri atomdur.

    Suyun formülü H2o’dur. Yani tanecikleri moleküldür.
    Masanın da tanecikleri atomdur diyebiliriz.
Buzun suya dönüşürken yapısında neler olur ?
  • Cevabı: Fizik kurallarına göre bir madde ısıtıldığında genişler, genleşir. Soğutulduğunda da büzüşür, yani hacmi azalır. Ancak su bu kurala uymaz, aksine sıfır derecenin altına soğutulduğunda donar ve buz olarak hacmi azalacağına artar. Saf su buza dönüşürken, hacminin yüzde 9’u oranında genişler. Buzda su molekülleri olağanüstü gevşek bir oluşum içinde yer alırlar. Buz, arada deliklerin kaldığı bir yapıya sahiptir. Bilindiği gibi, bilimsel formülü ‘H2O’ olan su, iki hidrojen ve bir oksijen atomundan oluşmuştur. Bu iki hidrojen atomu, oksijen atomu ile birleştiklerinde, kendi aralarında 105 derecelik bir açı meydana getirirler. Yapı olarak iki hidrojen atomunu birleştiren başka elementler de vardır ve onlar fizik kurallarına uyarlar.
Tanecikli Yapı
Yanda yer alan resimdeki tuz yığınına uzaktan baktığınızda tek bir parça gibi görürsünüz. Bu tuz yığını yakından bakıldığında nasıl görünür?
  • Cevabı: Küçük küçük kum tanecikleri şeklinde görülür. Birbirine yapışıktır.
Tuzu oluşturan daha küçük yapılar nelerdir?
  • Cevabı: Tuz da bir bileşiktir. Tuz elementlerden meydana gelen bir bileşik olarak bilinmektedir. Tuzu oluşturan daha küçük yapılar elementler olarak bilinmektedir.
Su ve havayı oluşturan, görülmeyecek kadar küçük yapılar var mıdır?
  • Cevabı: Su yanıcı bir madde değildir. Bu özelliği nedeniyle ateş söndürücü olarak kullanılır. Fakat suyun  bileşimindeki Oksijen yakıcı bir gazdır, Hidrojen ise yanıcı bir gazdır. Oksijen ve hidrojen birleşerek söndürücü olan suyu oluşturur.
6. Sınıf Sevgi Yayınları Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 114 Cevabı
Deney Yapalım
Hangisini Sıkıştırabiliriz? Malzemeler
• şırınga • su • kum
Amaç
Maddelerin boşluklu yapıda olup olmadığını gözlemek
Deneyin Yapılışı
• Şırınganın bir ucunu fotoğraftaki gibi parmağınızla kapatınız.
• Şırınganın pistonunu iterek içerisindeki havayı sıkıştırmaya çalışınız.
• Gözlemlerinizi defterinize not ediniz.
• Şırınganın içerisine önce su, daha sonra kum koyarak işlem basamaklarını tekrarlayınız.
Sorular
1. İçinde hangi maddelerin bulunduğu şırıngaların pistonlarının hareket ettiğini gözlemlediniz?
  • Cevabı: SU VE HAVA
2. Su ve kum bulunan şırıngalarda pistonları kolay hareket ettirebildiniz mi?
  • Cevabı: Çok kolay olmadı. Kumda çok zorlandım çünkü içinde boşluk yok oysa suyun içindeki moleküllerde boşluk olduğundan daha kolay hareket ettirebildim. 
3. Şırıngalardaki pistonu kolay hareket ettirebilmenizle maddenin boşluklu yapısı arasında nasıl bir ilişki vardır? Açıklayınız.
  • Cevabı: Maddenin boşluklu yapısı fazla ise onu sıkıştırabilme de o derecede kolay olur. Bundan dolayı hava ve suyu kolay hareket ettirebilirken kumun boşluklu yapısının olmaması nedeniyle zorluklar yaşanmıştır.
6. Sınıf Sevgi Yayınları Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 116 Cevabı
Hâl Değişimi Tanecikleri Nasıl Etkiler?
Hâl değişimine uğramış maddenin hangi özellikleri değişir?
  • Cevabı: Hal değişimi, maddelerin bir halden başka bir hale geçmesine denir. Maddelerin içinde bulunduğu sıcaklığa göre, katı, sıvı ve gaz halinde bulundukları biliniyor. Maddeler ısı alarak ya da ısı vererek bir halden diğer bir hale geçiş yapabilirler. Hal değişimi süresince maddenin hacmi, öz kütlesi ve potansiyel enerjisi değişir.
Bir metal eriyerek sıvı hâle geçtiğinde taneciklerinin hareketlerinde nasıl bir değişim olur?
  • Cevabı: Erime ve buharlaşma esnasında maddelerin tanecikleri birbirinden uzaklaşır ve hacmi artar, donma ve yoğunlaşma için de tersi geçerlidir. Bir metal eriyerek sıvı hale geçtiğinde, taneciklerin hareketliliği artar ve tanecikler arası boşluk artar. 
Tanecikli Model Hazırlayalım
Malzemeler
• silindir şeklinde kutu • çivi • strafor • saç kurutma makinesi
Etkinlik Basamakları
• Silindir şeklindeki kutuya çivi yardımıyla resimdeki gibi delikler açınız.
• Strafor parçasını sert bir zemine sürterek (veya elinizle) küçük top şeklindeki parçalara ayrılmasını sağlayınız. Bu top şeklindeki strafor parçaları, herhangi bir maddenin taneciklerini temsil etmektedir.
• Oluşturduğunuz küçük topları silindir şeklindeki kabınızın içine koyunuz. Modelinizde bu toplar kabın içindeki maddeyi oluşturan tanecikleri temsil edecek.
• Silindir şeklindeki kutunun ağzını delikleri kapatmayacak şekilde streç film ile sarabilirsiniz. Saç kurutma makinesini birinci kademede çalıştırarak kutuya açtığınız deliklerden toplara doğru tutunuz.
• Saç kurutma makinesini çalıştırdığınız kademeyi artırarak her defasında küçük topların hareketini gözlemleyiniz. Saç kurutma makinesi, modelinizde ısı kaynağını temsil edecek.
• Gözlemlerinize göre ısı miktarı arttıkça küçük topların hareketliliğindeki değişimi, herhangi bir maddeyi oluşturan taneciklerin hareketliliği ile ilişkilendirerek ulaştığınız sonucu defterinize yazınız.
  • Cevabı: 
6. Sınıf Sevgi Yayınları Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 117 Cevabı
1. Aşağıdaki tabloda tanecik modelleri gösterilen maddelere ait özellikler verilmiştir. Bu maddelerin fiziksel hâllerini bularak tablodaki boşlukları tamamlayınız.
Cevabı:



6. Sınıf Sevgi Yayınları Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 118 Cevabı
3. Aşağıdaki tabloda verilen maddelerin bulunduğu hâlleri belirleyiniz. Daha sonra bu hâllerin özelliklerine göre aşağıdaki tabloyu doldurunuz.

6. Sınıf Sevgi Yayınları Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 121 Cevabı
A. Aşağıdaki cümlelerden doğru olanların başına “D” yanlış olanların başına “Y” yazınız. Yanlış olduğuna karar verdiğiniz cümlenin doğrusunu altlarında bırakılan yerlere yazınız.
  • Cevabı:
(..D..) 1. Havayı oluşturan tanecikler arasında boşluk çok fazla olduğu için hava sıkıştırılabilir.
(..Y..) 2. Sıvı maddeler katı hâle geçerken tanecikleri arasındaki boşluk artar.
(..D..) 3. Bütün maddelerin tanecikleri titreşim hareketi yapar.
(..Y..) 4. Gaz maddelerin tanecikleri öteleme hareketi yapamaz.
(..D..) 5. Sıvı tanecikleri birbirinin üzerinden kayabilir.
Aşağıdaki cümleleri, verilen sözcük çiftlerinin içindeki uygun kelimeyi seçerek tamamlayınız.
  • Cevabı:
az / fazla titreşim / öteleme hızlı / yavaş
hava / sıvı boşluklu / bütünsel
1. Sıvı ve gaz maddelerin tanecikleri katı maddeden farklı olarak dönme ve ……….ÖTELEME………………………… hareketi yapar.
2. Isı alan maddelerin tanecikleri daha……………….HIZLI………………………hareket eder.
3. Gaz tanecikleri arasındaki boşluk çok …………….FAZLA.………………. olduğu için gazlar bulundukları kabı tamamen doldurur.
4. Sünger, pamuk gibi maddelerin sıkıştırılabilmesinin nedeni yapılarında…...HAVA…………….bulunmasıdır.
5. Bütün maddeler tanecikli, hareketli, ……..BOŞLUKLU……………….yapıdadır.
C. Aşağıdaki soruları kısaca yanıtlayınız.
1. Sıvı ve gaz maddelerinin akışkan olmasını sağlayan tanecik hareketi hangisidir?
  • Cevabı: Dönme ve öteleme.
2. Maddenin hangi hâli sadece titreşim hareketi yapar?
  • Cevabı: Katı.
3. Çakmakların içine gaz doldurulurken gaz maddelerin hangi özelliğinden yararlanılır?
  • Cevabı: Sıkıştırılabilirlik.
4. Katı hâldeki maddelerin sıkıştırılamamasının nedeni nedir?
  • Cevabı: Tanecikler arasında boşluğun yok denecek kadar az olması.
5. Katı hâlden sıvı hâle geçen bir madde hangi tanecik hareketlerini yapmaya başlar?
  • Cevabı: Öteleme ve dönme.
6. Sınıf Sevgi Yayınları Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 122 Cevabı
1. Katı, sıvı ve gaz hâlde oldukları bilinen K, L ve M maddelerinin tanecikleri arasındaki boşluk grafikte gösterilmiştir.
Bu maddelerle ilgili olarak aşağıdakilerden
hangisi söylenemez?
A. K hâlindeki madde akışkandır.
B. M hâlindeki madde öteleme hareketi yapabilir.
C. L hâlindeki madde sadece titreşim hareketi yapar.
D. K hâlindeki madde sadece öteleme ve dönme hareketi yapar.
  • Cevabı: D
2.İçerisinde hava bulunan şırınganın ucunu Şekil I’deki gibi kapatan Gizem, şırınganın pistonunu ittirerek Şekil II’deki konuma getiriyor.
Bu deney ile aşağıdaki ifadelerden hangisine ulaşılamaz?
A. Gaz taneciklerinin arasında boşluk bulunur.
B. Gazlar sıkıştırılabilir.
C. Gazlar bulundukları kabı doldururlar.
D. Gaz maddelerin tanecikleri sadece titreşim hareketi yapar.
  • Cevabı: D
3. Aşağıda verilen maddelerden hangisinin tanecikleri öteleme ve dönme hareketi yapamaz?
  • Cevabı: A
4.Tanecik modeli verilen bu madde ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A. Tanecikleri dönme hareketi yapabilir.
B. Tanecikleri arasındaki boşluk çok fazladır.
C. Tanecikleri titreşim hareketi yapabilir.
D. Sıkıştırılabilir.
  • Cevabı: C
5.Kapalı bir kapta sıcaklığı artırılan su için aşağıdaki ifadelerden hangisi söylenebilir?
A. Taneciklerin hareketliliği artar.
B. Tanecikleri sadece dönme hareketi yapar.
C. Tanecikleri öteleme hareketi yapamaz.
D. Taneciklerin sayısı artar.
  • Cevabı: A
6. Sınıf Sevgi Yayınları Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 123 Cevabı
Deniz yatağı, balon, içi boş plastik şişe gibi bazı maddelerin suyun üstünde yüzebilmesinin nedeni ne olabilir?
  • Cevabı:  Bir cismin yoğunluğu sıvının yoğunluğundan az ise cisim yüzer. Bu durumda cisim nereye bırakılırsa bırakılsın cisim sıvının yüzeyine doğru hareket eder. Bu hareket kaldırma kuvveti ile cismin ağırlığı eşit oluncaya kadar devam eder. Deniz yatağı, balon, içi boş plastik şişesi gibi maddelerin yoğunluğu suyun yoğunluğundan daha az olduğu için bu cisimler yüzer.
Çok büyük bir yük gemisi denizde yüzebilirken çok küçük bir taş parçasının dibe batmasının nedeni ne olabilir?
  • Cevabı: Çok büyük yük gemileri denizde yüzerler. Bunun en önemli sebebi suyun kaldırma kuvvetidir. Ayrıca, gemilerin yoğunluğu suyun yoğunluğundan daha az olması geminin yüzmesini sağlar. Küçük bir taş ise batar. Çünkü, yoğunluğu suyun yoğunluğundan daha fazladır.
Yoğunluk Nedir 
Demir, pamuktan daha yoğun bir maddedir.” cümlesinden ne anlıyorsunuz? Düşüncelerinizi aşağıdaki noktalı alana yazınız.
  • Cevabı:   Demirin öz kütlesi daha fazladır yani yoğunluğu daha fazladır.
    – Pamuğun atomları demirin atomlarından daha az yoğunlukta bulunur aynı hacim alındığında.
    – Aynı kütlede pamuk ve demir alındığında pamuğun hacmi çok daha fazla olacaktır.
     -İşte böylece demirin pamuktan daha yoğun olduğunu anlarız çünkü demirin kütlesinin hacmine bölünmesi pamuğun kütlesinin hacmine bölünmesinden daha fazla değer verecektir
6. Sınıf Sevgi Yayınları Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 124 Cevabı
Yandaki fotoğrafta yer alan tahtadan ve süngerden yapılmış cisimlerin hacimleri birbirine eşittir. Sizce hangisinin kütlesi daha büyük olabilir? Neden? Düşüncelerinizi aşağıdaki noktalı alana yazınız.
  • Cevabı:  Bir maddenin uzayda kapladığı alana “hacim” , Ağırlığına ise “kütle” denir, Bu sebeple, Eşit en ve boyda olan tahta ve süngerin hacmi aynıdır. Ama en ağır olan tahtadır çünkü parçacıkları birbirine daha yakın ve fazladır.
Amaç
Maddenin kütle ve hacmi arasında nasıl bir ilişki olduğunu öğrenmek
Deneyin Yapılışı
• Cetvel yardımıyla dikdörtgenler prizması ve küp şeklindeki tahtaların boyutlarını ölçünüz.
• Hacim formüllerini kullanarak cisimlerin hacimlerini hesaplayınız.
• Dikdörtgenler prizması ve küp şekilli tahtaların kütlelerini eşit kollu terazi ya da dijital baskül yardımıyla ölçünüz.
• Aşağıdaki tabloya ölçüm değerlerini kaydediniz.
• Kütle / hacim oranını bularak tabloya kaydediniz
Kütle
  • I. ölçüm:
  • II. ölçüm:
  • III. ölçüm:
Hacim
  • I. ölçüm:
  • II. ölçüm:
  • III. ölçüm:
Kütle/Hacim
  • I. ölçüm:
  • II. ölçüm:
  • III. ölçüm:
1. Farklı boyuttaki tahtaların kütle / hacim oranı için ne söyleyebilirsiniz?
  • Cevabı: Kütle/Hacim = Yoğunluk’tur. Cisim’in ya da Maddenin yoğunluğu kütlenin hacme bölünmesi sonucu bulunur. Ölçümleri elinizdeki tahta parçalarına gör yapınız. 
Deneyinizde farklı boyutlardaki tahta parçaları için kütle / hacim oranını belirlediğinizi hatırlayınız. Bu oranın sabit olduğunu gözlemlemiş olmalısınız. Bir maddenin yoğunluğunu nasıl belirleriz?
  • Cevabı: Bir cismin yoğunlu şu formül ile bulunur:
  • Yoğunluk=Kütle/Hacim
    Yani:
    D=M/V
    D=yoğunluk
    M=kütle
    V=hacim
6. Sınıf Sevgi Yayınları Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 126 Cevabı
Hangisi Daha Yoğun?
boyutları aynı küp şeklinde tahta ve demir parçaları • cetvel • hassas terazi
Amaç
Farklı cisimlerin yoğunluklarını hesaplamalar yaparak karşılaştırmak
Deneyin Yapılışı
• Cetvel yardımıyla geometrik şekilli cisimlerin boyutlarını ölçünüz.
• Cisimlerin hacimlerini hesaplayınız.
• Geometrik şekilli cisimlerin kütlelerini terazi yardımıyla ölçünüz.
• Aşağıdaki gibi bir çizelgeyi defterinize çizerek ölçüm değerlerini bu çizelgeye kaydediniz.
Cevabı:
Kütle
  • Demir küp:
  • Tahta küp:
Hacim
  • Demir küp:
  • Tahta küp:
Kütle / Hacim
  • Demir küp:
  • Tahta küp:
6. Sınıf Sevgi Yayınları Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 127 Cevabı
Kenar uzunlukları şekildeki gibi aynı olan küplerin ağırlıkları dijital terazi yardımıyla ölçülüyor.
 a. Küplerin ağırlığı 128 g ve 64 g olduğuna göre yoğunluklarını hesaplayınız.
  • Cevabı:
b. Boyutları aynı olan geometrik cisimlerin yoğunlukları için ne söyleyebilirsiniz?
  • Cevabı:
Düzgün Şekli Olmayan Katıların Yoğunluğu
Dikdörtgenler prizması ve küp şeklinde olan düzgün geometrik şekle sahip cisimlerin yoğunluklarını hesaplamayı öğrendiniz. Peki, düzgün şekli olmayan katı maddelerin hacimlerini nasıl hesaplarsınız?
Yandaki resimde yer alan taş parçalarının yoğunluklarını nasıl hesaplayabilirsiniz? Önerilerinizi aşağıdaki noktalı alana yazınız.
  • Cevabı:
6. Sınıf Sevgi Yayınları Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 128 Cevabı
Geometrik şekilli cisimlerin yoğunluklarını nasıl hesaplayacağınızı “Hangisi Daha Yoğun?” deneyinde öğrenmiştiniz. Düzgün geometrik şekli olmayan katı maddelerin hacimlerini hesaplarken bu bilgilerinizden yararlanabilir misiniz?
  • Cevabı:
Taşın Yoğunluğunu Hesaplayalım
• beherglas • su • beherglasa sığabilecek taş parçaları • dijital terazi
Amaç
Düzgün şekli olmayan cisimlerin yoğunluğunu hesaplamak
Deneyin Yapılışı
• Taş parçasının kütlesini terazi yardımıyla ölçünüz. Ölçüm sonucunuzu tabloya not ediniz.
• Beherglasa yarısına kadar su doldurup suyun hacim değerini tabloya not ediniz.
• Taş parçasını suyun içine bırakınız. Bu işlem sırasında su taşırmamaya dikkat ediniz. İçerisinde taş parçası bulunan suyun hacmini tabloya not ediniz.
• Taş attıktan sonraki ve önceki su hacimleri arasındaki farkı bularak taşın hacmini hesaplayınız.
Hacim ve kütle değerlerini kullanarak taşın yoğunluğunu hesaplayınız.
Cevabı:
  • Taş parçasının kütlesi:
  • Beherglastaki suyun hacmi:
  • Taş parçası bulunan syun hacmi:
  • Taşın hacmi:
  • Taşın yoğunluğu:
Sorular
1. Etkinlikte kullandığınız yöntemle hangi tür katı maddelerin yoğunluğunu hesaplayabilirsiniz?
  • Cevabı:
6. Sınıf Sevgi Yayınları Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 130 Cevabı
Yandaki resimde yer alan özdeş bilyelerin yoğunluklarını nasıl bulabileceğinizi tahmin ediniz. Tahminlerinizi aşağıdaki noktalı alana yazınız.
  • Cevabı:
6. Sınıf Sevgi Yayınları Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 131 Cevabı
Sıvıların Yoğunluğu
Yandaki cam kavanozda birbirine karışmayan sıvılar yer almaktadır. Sizce sıvıların bu şekilde durmasının nedeni nedir? Düşüncelerinizi aşağıdaki noktalı alana yazınız.
  • Cevabı: Nedeni sıvıların yoğunluklarının farklı olmasıdır. 
Sıvı maddelerin yoğunlukları için ne söyleyebilirsiniz? Sıvı maddelerin yoğunlukları da birbirinden farklı mıdır? “Sıvıların Yoğunluğunu Hesaplayalım” adlı deneyi yaparak bu sorularımıza cevap vermeye çalışalım.
  • Cevabı:
Sıvıların Yoğunluğunu Hesaplayalım
Malzemeler
• dereceli silindir (özdeş, 2 adet) • hassas terazi • zeytinyağı
Amaç
Sıvı maddelerin yoğunluklarının birbirinden farklı olup olmadığını ölçümlerle belirlemek
Deneyin Yapılışı
• Dereceli silindirleri içleri boşken, terazi ile tartıp kütlelerini ölçünüz. Ölçüm değerinizi aşağıdaki tabloya not ediniz.
• Dereceli silindirlere ayrı ayrı eşit hacimde su ve zeytinyağı koyarak kütlelerini tekrar ölçünüz.
• Su ve zeytinyağı ile birlikte ölçtüğünüz kütle değerlerinden dereceli silindirlerin boş kütle değerlerini çıkartarak sıvıların kütlesini hesaplayınız aşağıdaki tabloya not ediniz.
• Su ve zeytinyağının hacimlerini dereceli silindire bakarak belirleyiniz ve tabloya
Sorular
1. Su ve zeytinyağı için hesapladığınız yoğunluk değerleri hakkında ne söyleyebilirsiniz?
  • Cevabı:Zeytinyağının yoğunluğu : 0.9 gr/cm3 dür.
    Suyun yoğunluğu : 1 gr/cm3 tür.
    Suyun yoğunluğu daha fazladır.
    Zeytinyağının daha azdır.
6. Sınıf Sevgi Yayınları Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 132 Cevabı
Su ve zeytinyağını fotoğraftaki gibi aynı bardağa koyduğumuzda, zeytinyağının suyun yüzeyinde kalmasının nedeni nedir?
  • Cevabı: Su ile zeytinyağının karıştırılmaya çalışıldığında birbirlerinin içerisinde çözülmemesinin başlıca nedeni iki maddenin moleküllerinin birbirinden farklı yapıda olmasıdır. Kimyadaki genel bir duruma göre birbirine benzeyen iki madde birbiri içerisinde çözülebilirken birbirinden farklı maddeler birbiri içerisinde çözülememektedir. 
    İki maddenin birbiri içerisinde çözülebilmesi için moleküllerinin birbirinin içine geçmesi gerekir. Moleküllerin birbiri ile kaynaşabilmesi için de maddelerin kimyasal olarak birbirlerine benzemesi gerekir.
Doğanın Canlılara Sürprizi
Yandaki fotoğraf, Dünya’nın en soğuk bölgelerinden birisi olan Kuzey Buz Denizi’nde çekilmiştir.
Sizce fotoğraftaki buzların altında canlı yaşıyor olabilir mi? Düşüncelerinizi aşağıdaki noktalı alana yazınız.
  • Cevabı: Evet yaşıyordur. Yüzeydeki buz suyun altındaki sıcaklığın azalmasını önler. 
6. Sınıf Sevgi Yayınları Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 133 Cevabı
Sıcak günlerde içtiğiniz suya veya meyve suyuna soğuması için buz parçaları atmışsınızdır. Buz parçalarının yandaki fotoğrafta olduğu gibi su yüzeyinde kalmasının nedeni ne olabilir?
  • Cevabı: Çünkü buz’un yoğunluğu suyun yoğunluğundan azdır. Su donduğu zaman hacmi genişler ve yoğunluğu azalır. Yoğunluğu az olan maddeler yoğunluğu fazla olan maddelerin üstüne yüzdüğü içinde buz suyun üstünde kalır.
Buz mu Yoğun Su mu?
Malzemeler
Buzlu su
■ beherglas (özdeş, 2 adet) • buz parçası (küp şeklinde) • su • dijital terazi • cetvel
Amaç
Buzun ve suyun yoğunluklarını karşılaştırmak
Deneyin Yapılışı
• Boş beherglasların kütlesini terazi ile ölçünüz.
• Beherglaslardan birisine buz parçası, diğerine ise su koyarak kütlelerini tekrar ölçünüz.
• 1. etkinlik basamağında ölçtüğünüz değeri, buz ve su ile ölçtüğünüz değerlerden çıkartarak buz ve suyun kütlesini hesaplayınız.
• Beherglastaki ölçeklendirmelerden yararlanarak suyun hacim değerini belirleyiniz.
• Küp şeklindeki buz parçasının bir kenarının uzunluğunu ölçüp öğretmeninizden yardım alarak küpün yaklaşık hacmini hesaplayınız.
• Ölçümlerinizi aşağıdaki tabloya kaydediniz.
• Su ve buz için yoğunluk değerlerini hesaplayarak aşağıdaki tabloya kaydediniz.
  • Cevabı:
Sorular
1. Su ve buz için hesapladığınız yoğunluk değerleri hakkında ne söyleyebilirsiniz?
  • Cevabı:
6. Sınıf Sevgi Yayınları Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 134 Cevabı
Buzun yoğunluğunun suyun yoğunluğundan küçük olmasının doğada canlılar için önemini araştırarak sınıfınızda tartışınız.
  • Cevabı:
Boş dereceli silindirin kütlesini ölçen Serhat, dereceli silindirlerden birine buz parçası, diğerine su koyarak kütlelerini ölçüyor. Küp şeklindeki buz parçasının bir kenarının uzunluğunu ölçerek hacmini yaklaşık 10 cm3 olarak hesaplıyor.
a. Dereceli silindirden yararlanarak suyun hacmini şekildeki gibi ölçen Serhat, suyun ve buzun yoğunluk değerlerini kaç g/cm3 olarak hesaplar? Bulunuz.




b. Su ve buzun yoğunluk değerleri hakkında ne söylenebilir?
  • Cevabı: 
Yoğunluğun ayırt edici özellik olmasının günlükyaşamdaki kullanım alanlarının neler olduğunu İnternet, ansiklopedi vb. kaynaklardan araştırınız. Araştırma verilerinizi kullanarak hazırlayacağınız slayt gösterisini sınıf arkadaşlarınızla paylaşınız.
6. Sınıf Sevgi Yayınları Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 137 Cevabı
A. Aşağıdaki ifadelerden doğru olanların başına “D’, yanlış olanların başına “Y” yazınız. Yanlış olduğunu düşündüğünüz ifadelerin doğru biçimlerini altlarındaki yerlere yazınız.
  • Cevabı:
(..D..) 1. Kütle/hacim oranı, bir maddenin yoğunluğuna eşittir.
(..Y.) 2. Yoğunluk “V ” sembolü ile gösterilir.
(..D.) 3. Yoğunluk birimi g / cm3tür.
(..D..) 4. Yoğunluk saf maddeler için ayırt edici özelliktir.
(..Y.) 5. Buzun yoğunluğu, suyun yoğunluğundan büyüktür.
B. Aşağıdaki cümleleri, verilen sözcük çiftlerinin içindeki uygun kelimeyi seçerek tamamlayınız.
altta / üstte yoğunluğu / kütlesi ayırt edici / ortak
dereceli silindir / cetvel aynı / farklı
  • Cevabı:
1. Aynı hacme sahip farklı maddeler…………..farklı..…………………………yoğunluklara sahiptir.
2. Düzgün şekli olmayan bir katının hacmi…………..dereceli silindir..…………………………kullanılarak bulunabilir.
3. Yoğunluk saf maddeler için ……..ayırt edici.…………………………bir özelliktir.
4. Birbiri içerisinde çözünmeyen sıvılardan, yoğunluğu büyük olan sıvı………..altta……………..toplanır.
5. Bir madde hâl değiştirdiğinde………..yoğunluğu…………….değişir.
Aşağıdaki soruları cevaplandırınız.
1. Buz dağlarının suyun üzerinde yüzmesi, suyun hangi özelliği ile açıklanabilir?
  • Cevabı: Suyun yoğunluğunun buzun yoğunluğundan fazla olması
2. Bir bardak maden suyunun üzerinde buz parçalarının yüzmesinin nedeni ne olabilir?
  • Cevabı: Buzun yoğunluğunun, maden suyunun yoğunluğundan küçük olması.
3. Düzgün şekli olmayan katı maddelerin hacimleri sıvı yardımıyla ölçülebilirken, çayın içine atılan küp şekerin hacmi ölçülemez. Bu durumun nedeni nedir?
  • Cevabı: Küp şeker, su içerisinde çözüldüğü için ölçülemez.
4. Küçük bir toplu iğne suya atıldığında batarken tonlarca ağırlığa sahip bir geminin suda yüzebilmesinin nedeni nedir?
  • Cevabı: Geminin yoğunluğu, iğnenin ve suyun yoğunluğundan küçüktür
5. Birbirine karışmayan K, L ve M sıvıları aynı kaba konulduklarında görünümleri şekildeki gibi oluyor. Sıvıların yoğunlukları arasındaki ilişki nasıldır?
Cevabı: L > K > M
6. Sınıf Sevgi Yayınları Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 138 Cevabı
1. Birbirine karışmayan A, B ve C sıvılarını bir kap içerisine koyan Umut, sıvıların kap içerisinde aşağıdaki şekilde olduğu gibi durduğunu gözlemliyor.
Umut, bu gözlemi ile aşağıdaki sonuçlardan hangisine ulaşabilir?
A. C maddesinin yoğunluğu en küçüktür.
B. A ve B maddelerinin yoğunlukları eşittir.
C. A ve C maddeleri B’den daha yoğundur.
D. A maddesinin yoğunluğu en küçüktür.
  • Cevabı: A
2.Bu tabloya göre K, L, M ve N saf maddeleri için aşağıdakilerden hangisi kesinlikle söylenebilir?
A. Cisimlerin hacimleri eşittir.
B. Cisimlerin sıcaklıkları eşittir.
C. Cisimlerin kütleleri eşittir.
D. Cisimler, farklı maddelerden yapılmıştır.
  • Cevabı: D
3.Yukarıda kütle-hacim grafiği verilen maddenin yoğunluğu kaç g/cm3’tür?
A. 2 B. 3 C. 4 D. 5
  • Cevabı: D
4. Kış aylarında bazı göller donsa bile göllerde yaşayan canlılar hayatlarını devam ettirebilirler.
Bu durum suyun hangi özelliği ile açıklanabilir?
A. Su donarken hacmi azalır.
B. Su donarken yoğunluğu artar.
C. Su donarken kütlesi artar.
D. Su donarken yoğunluğu azalır.
  • Cevabı: D
5.İçinde 120 cm3 su bulunan dereceli silindir hassas teraziye konulduğunda 150 gramı göstermektedir.
Dereceli silindirin içine bir taş bırakıldığında silindir 150 cm3ü ve hassas terazi 210 gramı gösterdiğine göre taşın yoğunluğu kaç g/cm3 tür?
A. 1 B. 2 C. 3 D. 4
  • Cevabı: B
6. Sınıf Sevgi Yayınları Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 139 Cevabı
Sıcak su ile dolu kap içerisinde bekletilen metal kaşık, aynı büyüklükteki tahta kaşığa göre neden daha çok sıcaktır?
  • Cevabı: Sıcak su ile dolu kap içine konulan metal kaşık ısınır. Çünkü, metal kaşık ısıyı iletebilen bir yapıya sahiptir. Tahta kaşık ise ısı yalıtkanı olmadığı için metale göre az ısınır.
Metal kaşık ve tahta kaşığın farklı sıcaklıkta olması maddelerin hangi özelliğine bağlıdır?
  • Cevabı:  Bu durum, maddelerin ısı yalıtkanı ve ısı iletkeni olmalarıyla ilgilidir. Bazı maddeler yapısı ve özellikleri itibariyle ısıyı iletebilmektedir. Bazı maddeler ise ısıyı iletememektedir. Isıyı ileten maddelere iletken, iletmeyen maddelere ise yalıtkan adı verilir.
Yandaki karikatürde tavının sapı aşçının elini neden yakmıştır ?
  • Cevabı: Çünkü tavanın sapı çok ısınmıştır ve bu ısı dokunduğumuzda elimize geçer. Bu da elimizin yanmasına neden olur.
Aşçının elinin yanmaması için öneriniz ne olur ?
  • Cevabı: Ya bir yanmaz eldiven kullanmalı ya da sapın soğumasını beklemelidir. 
Maddeleri Isı İletkenliklerine Göre Sınıflandıralım
Maddenin tanecikli yapıda olduğunu önceki konularımızda öğrenmiştiniz. Aşağıdaki şekillerde katı, sıvı ve gaz hâldeki maddelere ait tanecik modelleri yer almaktadır. Bu maddelerin ısı aldığında taneciklerinin hareketlerinin nasıl değişeceğini ve ısıyı nasıl ileteceklerini tahmin ediniz. Tahminlerinizi şekillerin altındaki noktalı yerlere yazınız.
6. Sınıf Sevgi Yayınları Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 140 Cevabı
Yandaki görselde evi kaplamak için kullanılan malzemeler hangi tür maddelerden üretilmiş olabilir?
  • Cevabı: Yanmaz maddeden ve sıcak ile soğuğu geçirmeyecek şekilde dizayn edilmiş ürünlerden mesela kiremit gibi yapılmış olabilir.
Yanmakta olan kibriti tutan elin yanmamasına rağmen aynı büyüklükte olduğu hâlde ucu ısıtılan çivinin eli yakmasını nasıl açıklayabilirsiniz?
  • Cevabı: Isıyı geçirme ve iletme özelliği ile ilgilidir. Demir iletken maddedir çünkü. 
Amaç
Maddelerin ısı iletkenliklerini karşılaştırmak
Deneyin Yapılışı
• Özdeş beherglaslara eşit miktarda su koyarak sacayakların üzerine fotoğraftaki gibi yerleştiriniz.
• Özdeş ısıtıcılar yardımıyla beherglaslardaki suyu eşit sürelerde ısıtınız.
• Termometre ile suların sıcaklıklarını ölçüp defterinize not ediniz.
• Kaşıkların her birini bir beherglasın içerisine koyup 5 dk. bekleyiniz.
• 5 dk. sonunda kaşıklara ayrı ayrı dokunup sıcaklıklarını gözlemleyiniz.
• Gözlemlerinizi defterinize not ediniz.
Sorular
1. Hangi kaşık daha sıcaktı?
  • Cevabı: Elbette hemen ısınan ve ısıyı her tarafına yayan böylece dokunduğumuzda elimizi yakabilecek olan demir kaşık daha sıcaktır.
2. Hangi kaşığın sıcaklığı diğerlerine göre daha azdı?
  • Cevabı: Isıyı iletmeyen tahta kaşık.
6. Sınıf Sevgi Yayınları Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 141 Cevabı
Isı iletkeni ve yalıtkanı olan maddelerin günlük yaşantımızda nerelerde kullanıldığını İnternet, ansiklopedi vb. kaynaklardan araştırınız. Araştırmanızın sonuçlarını kısa bir metin hâline getirerek sınıf arkadaşlarınızla paylaşınız.
  • Cevabı:  İletken maddeler nerelerde kullanılır?Elektronik cihazlarda kullanılır.
    Elektrik kurulu sistemlerinde kullanılır.
    Elektrikle çalışan her cihazda kullanılır.
    *Yalıtkan maddeler nerelerde kullanılır?
    Kablolarda elektriğin taşınmasında kullanılır.
    Elektronik cihazlarda elektrik sisteminin korunması için kullanılır.
    Evlerde, iş yerlerinde ve okullarda elektrik yalıtımında kullanılır
6. Sınıf Sevgi Yayınları Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 142 Cevabı
1. Aşağıda verilen eşyaların oklar ile belirtilen bölümlerinin ısı iletkenliklerini yazınız.
  • Cevabı: 
2. Sıcak bir yaz gününde aynı ortamdaki çelikten ve tahtadan yapılmış korkulukları ayrı ayrı tutan Doruk için aşağıdaki soruları yanıtlayınız.
a. Hangisini daha sıcak hissetmiştir?
  • Cevabı: Çelikten yapılmış korkuluğu. Çünkü ısıyı iletir. 
b.Hangi madde ısıyı daha yavaş iletmiştir?
  • Cevabı: Tahta olan.
c.Hangi korkuluğun ısı iletkenliği daha iyidir?
  • Cevabı: Çelik korkuluğun.
3. Aşağıda günlük yaşantınızda kullandığınız bazı eşyalar verilmiştir. Bu eşyaların yapısında bulunan malzemelerin kullanım amacını iletken ya da yalıtkan olma durumuna göre açıklayınız.
Cevabı:
  • Köpük saklama kabı: Isıyı iletmez 
  • Kalorifer peteği: Isıyı çok iyi iletir.
  • Termos: Isıyı iletmez.
  • Tava: Isıyı iyi iletir.
6. Sınıf Sevgi Yayınları Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 143 Cevabı
Isı Yalıtımı Nedir?
Binaların içerisindeki ısıyı korumak için yapılan işlemlere ne ad verilir?
  • Cevabı:   Binaların içerisindeki ısıyı korumak için “ısı yalıtımı” işlemi yapılır. Sürekli artan enerji faturaları ısınma için ayrılan bütçeleri de arttırmaktadır. Tüketilen toplam enerjinin 1/3 kadar oranının konutlar için sarf edildiği düşünüldüğünde ısı yalıtımı artık bir ihtiyaç durumuna gelmiş bulunmaktadır. Enerji tasarrufunun yanında ısı yalıtımı, konutların ömrünü uzatmak, değerini arttırmak, arzu edilen konfor şartlarını sağlamak, sağlıklı bir yaşam sürmek, çevre kirliliğini azaltmak ve sağlıklı bir çevre oluşturmak için hayata geçirilmesi gereken bir uygulamadır.
Yaz aylarında serinlemek amacı ile, otomobillerin klimaları açıldığında camların kapatılması ile ne amaçlanmaktadır?
  • Cevabı: Yaz aylarında sıcaklardan bunalan sürücü ve araç içerisindeki yolcular serinlemek amacıyla klimaları açarlar. Klimaları açtıktan sonra da pencereleri kapatırlar. Camların kapatılmasıyla, araç içerisindeki soğuk havanın araç dışına çıkmaması ve bu sayede araç içerisindeki soğukluğun korunması amaçlanmaktadır.
Aşağıdaki fotoğrafları inceleyiniz. Sizce hangi fotoğraftaki konutu ısıtmak için daha az enerji harcanır? Neden?
  • Cevabı: 2. fotoda yalıtım malzemesi daha fazla olan evi ısıtmak için daha az enerji kullanılır.
Binalarda nelerin ısı kayıplarına neden olduğunu İnternet, ansiklopedi vb. kaynaklardan araştırınız. Araştırmanızın sonuçlarıyla hazırlayacağınız slayt gösterisini arkadaşlarınızla paylaşınız.
  • Cevabı: Binalarda ısı kayıpları yapının mimari özelliklerine göre değişiklik gösterir, genel olarak çok katlı binalarda, toplam ısının %40’ı dış duvarlardan, %30’u pencerelerden, %7’si çatılardan, %6’sı bodrum döşemesinden, %17’si de hava kaçaklarından oluşur. Tek katlı binalarda ısı kayıpları dış duvardan %25, çatıdan %22, pencerelerden %20, bodrumdan %20, hava kaçaklarından da %13 olarak tespit edilmiştir. 
6. Sınıf Sevgi Yayınları Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 144 Cevabı
Isı Yalıtım Malzemesi Üretelim
Isı yalıtım malzemeleri ısı alışverişini engellediği için binalarımızın ısısı kış aylarında ve yaz aylarında nasıl olur?
  • Cevabı: Evlerimiz kışın sıcak yazın ise serin kalırlar.
Kullanacağımız yalıtım malzemelerinin tablodaki özelliklerini bilmemizin bize ne gibi faydası olabilir?
  • Cevabı: Böylece evlerimizdeki ısı kayıplarını önleyecek tedbirleri önceden almamız kolaylaşmaktadır. 
6. Sınıf Sevgi Yayınları Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 145 Cevabı
Yeni Bir Yalıtım Malzemesi Hazırlayalım
Malzemeler
• ağaç tutkalı • talaş • 4 adet beherglas • karıştırma çubuğu • 4 adet plastik kap
• termometre • plastik köpük • yün
Etkinlik Basamakları
• Ağaç tutkalını ve talaşı plastik kap içerisinde karıştırınız.
• 4 tane plastik kap içerisine beherglasları aşağıdaki şekilde olduğu gibi yerleştiriniz.
• Kap ile beherglas arasına hazırladığınız yalıtım malzemesini dökünüz.
• Diğer hazırladığınız kaplardan birine plastik köpüğü, diğerine yünü aşağıda gösterildiği gibi yerleştiriniz. Son kalan kabı boş bırakınız.
• Beherglasları belirli sıcaklıkta bulunan sularla aynı miktarda doldurunuz. 15 dakika bekledikten sonra termometre ile sıcaklıklarını ölçüp karşılaştırınız.
Sorular
1. Hangi beherglasta bulunan su daha sıcaktır?
  • Cevabı: İçinde yün olan beherglas daha sıcaktır çünkü ısıyı korur.
2. Yaptığınız bu yalıtım malzemesini nerelerde kullanabilirsiniz?
  • Cevabı: Evlerde okullarda kullanılabilir.
6. Sınıf Sevgi Yayınları Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 146 Cevabı
Binalarda ısı yalıtımının sağladığı yararları İnternet, ansiklopedi vb. kaynaklardan araştırınız. Araştırmanızın sonuçlarını ekonomiye katkıları ve kaynakların etkili kullanımı bakımından arkadaşlarınızla tartışınız. Tartışma sonunda ulaştığınız sonuçları defterinize not ediniz.
  • Cevabı: İyi yalıtılmış bir binada ısınma için tüketilen yakıt miktarı azalır. Böylece hem aile hem de ülke ekonomisine katkı sağlanır.
    • Daha az yakıt kullanılacağından yanma sonucunda oluşacak zararlı gaz miktarı da daha az olacaktır. Böylece hava kirliliği azalacaktır.
    • Isı yalıtımı sayesinde yazın serin, kışın ise sıcak bir ortam elde edilir.
    • Isı yalıtımlı duvarların iç yüzeylerinde terleme sonucu küflenme, siyah lekelenmeler veya boya kabarmaları oluşmaz.
    • Binaların ömrü uzar. 
6. Sınıf Sevgi Yayınları Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 147 Cevabı
1. İstediğiniz şekil ve büyüklükte bir ev maketi hazırlayınız. Hazırladığınız ev maketine ısı yatılımı yapınız. Bu maket üzerinde oklarla gösterilen kısımlarda numaralandırılmış yalıtım malzemelerinden hangisini kullanacağınızı belirtiniz.
  • Cevabı: 
Evin belirtilen bölümlerinde kullandığınız ısı yalıtım malzemelerini seçerken hangi özelliklere dikkat ettiniz. Kısaca yazınız.
  • Cevabı: Özellikle ısı yalıtma amacıma uygun olmasına dikkat ettim. Mesela evin zemininde tahta kullanmam bundandı 
2. Günlük yaşantınızda ısı yalıtımının yapıldığı yerlere örnekler veriniz. Bu yerlerde yalıtımın hangi amaçla yapıldığını kısaca yazınız.
  • Cevabı: Evler, okullar, hava alanları, devlet daireleri, uçaklar, sinema salonları. Amaç ısının dengede kalması ve insan sağlığını tehlikeye sokmamasıdır.

6. Sınıf Sevgi Yayınları Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 149 Cevabı
A. Aşağıdaki ifadelerden doğru olanların başına “D” yanlış olanların başına “Y” harfi yazınız. Yanlış olduğunu düşündüğünüz ifadelerin doğru biçimlerini altlarındaki yerlere yazınız.
  • Cevabı:
(..D..) 1. Yalıtım için kullanılan bazı maddelerin yapısında hava vardır.
(. Y..) 2. Termoslar ısı iletimi sağlayacak şekilde tasarlanmıştır.
(..D..) 3. Maddeleri oluşturan tanecikler arasında boşluk fazla ise ısı iletimi yavaş olur.
(..D..) 4. Binalara ısı yalıtımı yaptırmak, aile ve ülke ekonomisine büyük yarar sağlar.
(..D..) 5. Tencere, tava, çaydanlık gibi mutfak eşyalarının gövde kısımları iletken maddelerden yapılmıştır.
B. Aşağıdaki cümleleri, verilen sözcük çiftlerinin içindeki uygun kelimeyi seçerek tamamlayınız.
  • Cevabı:
iletimi / yalıtımı hızlandırdığı / yavaşlattığı
gaz / katı yalıtan / ileten yalıtkanı / iletkeni
1. Bazı maddeler ısı akışını……..yavaşlattığı………………..için ısı yalıtkanı olarak adlandırılır.
2. Binalarımızda kullandığımız yalıtım malzemeleri ısı…………..yalıtkanı.…………….olarak kullanılan maddelerdir.
3. Penceredeki çift cam arasında kalan hava ısı………….yalıtımı………………….sağlar.
4. Isıyı iyi. . ileten. maddelere ısı iletkeni denir.
5. Taneciklerin titreşim hareketi yaparak ısıyı iletmesi en zor ……..gaz….. ……maddelerde gerçekleşir.
C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, ısı kaybının neden olduğu ekonomik zararları azaltmak için önlemler almaya karar verdiğini açıkladı. Sizin bu konudaki olası önerilerinizden bir tanesinin olası sonuçlarını, altı şapkanızı istediğiniz sırayla takarak düşününüz. Düşüncelerinizi aşağıdaki gibi bir tablo yaparak defterinize
Cevabı: HALKIN BİLİNÇLENDİRİLMESİ AMACIYLA KONFERANSLAR DÜZENLEME
  • Tarafsız: Halkın bazısı dinledi bazısı dinlemedi.
  • İyimser: Halk dinleyecek tedbir alacak ısı kaybı önlenecek
  • Duygusal: Halkımız bence zekidir. Dinlerse yapacaktır.
  • Yaratıcı: Gelen halka ikramlarda bulunulmalı
  • Karamsar: Bence halk bu tür bilgilendirme toplantılarına katılmaz bile.
  • Değerlendiren: Başarılı olabilecek fikir gibi duruyor.
6. Sınıf Sevgi Yayınları Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 150 Cevabı
1. Lokanta işletmeciliği yapan Mehmet Bey, yaptığı yemeklerin soğumadan müşterilerine ulaşmasını istiyor.
Bu durumda, Mehmet Bey grafikte ısı iletkenliği gösterilen malzemelerden hangisi ile üretilmiş kabı satın almalıdır?
A. K B. L C. M D. N
  • Cevabı: D
2.Boyutları aynı, sıcaklıkları eşit, metal ve tahta levhalara şekildeki gibi basılıyor.
Metal levhanın, tahta levhaya göre daha soğuk hissedilmesi aşağıdakilerden hangisi ile en iyi açıklanır?
A. Tahtadan, ayağımıza daha hızlı ısı akışı olur.
B. Metalden, ayağımıza daha hızlı ısı akışı olur.
C. Ayağımızdan, metale daha hızlı ısı akışı olur.
D. Ayağımızdan tahtaya daha hızlı ısı akışı olur.
  • Cevabı: C
3. Farklı maddelerden yapılmış aynı büyüklükteki bardaklardan her birine eşit miktarda kaynamış su konuluyor.
Bu bardaklar orta kısımlarından tutulup taşınırken hangisinin sıcaklığından daha çabuk etkilenilir?
A. Alüminyum bardak
B. Plastik bardak
C. Cam bardak
D. Köpük (strafor) bardak
  • Cevabı: A
4.Konutunun dış cephesine yalıtım yaptırmak isteyen Yüksel Bey’in, tablodaki malzemelerden hangisini kullanması en doğru olur?
A. Taş yünü C. Plastik köpük
B. Ahşap D. Silikon yünü
  • Cevabı: D
6. Sınıf Sevgi Yayınları Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 151 Cevabı
5.Yukarıdaki şemada ısı yalıtımı yapılmış konut için yazılan numaralandırılmış ifadelerden hangisi yanlıştır?
A. I B. II C. III D. IV
  • Cevabı: C
6.Yukarıdaki tabloda ısı yalıtım malzemelerine ait özellikler yer almaktadır.
Bu tabloya göre dış cephe yalıtımı için hangi malzemenin seçimi daha uygun olur?
A. X B. Y C. Z D. T
  • Cevabı: D
7.Cem’in sipariş verdiği sıcak yemeğin yandaki fotoğrafta gösterilen kapta getirilmesi, kabın aşağıdaki özelliklerinden hangisi ile en iyi açıklanır?
A. Hafif olması
B. Sağlığa uygunluğu
C. Isı yalıtkanı olması
D. Ucuzluğu
  • Cevabı: C
1. Farklı maddelerden yapılmış kutular içerisine eşit sıcaklıkta aynı miktarda yemekler konuluyor.
Aynı odada bekletilen kutuların belirli bir süre sonra sıcaklık değişimleri, grafikteki gibi olduğuna göre;
a. Hangi kutunun ısı yalıtımı daha iyidir?
  • Cevabı: II.
b. II numaralı kutu hangi malzemeden üretilmiş olabilir?
  • Cevabı: İyi ısı yalıtkanı malzemeden
c. IV numaralı kutu hangi malzemeden üretilmiş olabilir?
  • Cevabı: Isı iletkeni malzemeden
2. Mukaddes Hanım şekildeki tencere ile yemeğini yaparken aşağıdaki işlemleri gerçekleştirmiştir.
I. Tencerenin metal kısmını ocağın üzerine koyarak yemeği ısıtmaya başlamıştır.
II. Tahta kaşık ile yemeği karıştırmıştır.
III. Kapağı plastik kısmından tutarak açmıştır.
IV. Kulpundan tutarak tencereyi ocağın üstünden almıştır.
Mukaddes Hanım’ın I, II, III ve IV numaralarda gerçekleştirdiği olayları maddelerin ısı iletkenliğinden ya da ısı yalıtkanlığından faydalanma durumuna göre yazınız.
  • Cevabı: 
I. işlem. ısı iletkenliğinden faydalanılmıştır
II. işlem. ısı yalıtkanlığından faydalanılmıştır
III. işlem. ısı yalıtkanlığından faydalanılmıştır
IV. işlem. ısı yalıtkanlığından faydalanılmıştır

6. Sınıf Sevgi Yayınları Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 152 Cevabı
Günlük yaşantınızda en çok rastladığınız ya da adını duyduğunuz yakıtlar hangileridir?
  • Cevabı:BENZİN, DOĞALGAZ, KÖMÜR, TAHTA 
Yakıtları Tanıyalım
Yukarıdaki fotoğraflarda ısıtma amacıyla kullandığımız araçlar yer almaktadır. Bu araçların kullanım amaçları aynı olmasına rağmen ısı vermelerini sağlayan maddeler farklılık gösterir.
Yandığında çevresine ısı veren maddeler yakıt olarak adlandırılır. Buna göre yukarıdaki ısınma araçlarının yakıtlarını söyleyebilir misiniz?
  • Cevabı: 
  • Soba: Odun-Kömür
  • Petek: Doğalgaz
6. Sınıf Sevgi Yayınları Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 156 Cevabı
Yakıtların İnsan ve Çevre Üzerine Etkileri
Isı elde etmek için kullandığımız yakıtlar da çevreyi kirletir mi?
  • Cevabı:  Isı ve sıcaklık elde etmek insanlar için bir ihtiyaçtır. Doğal olarak dünyanın ısınması nasıl canlılık faaliyetlerinin devam etmesini sağlıyorsa, insanların da barınma ihtiyaçlarını sağlamaları için ısınmaları gerekmektedir. Isı elde etmek için bazı maddelerin yakılması gerekir. Isı elde etmek için kullanılan yakıtlar doğal yakıtlar olabilir. Günümüzde yaygın olarak fosil yakıtlar kullanılmaktadır. Fosil yakıtlar, doğalgaz, petrol, kömür olarak bilinmektedir. Bu maddelerin yakılması sonucunda atıklar oluşmaktadır. Bu atıklar çevreye zararlı atıklar olarak  çevre kirliliklerinin yaşanmasını sağlar. İnsan sağlığının bozulması ve ölümlere kadar varan sonuçların yaşanması, su, toprak, hava kirliliklerinin oluşması fosil yakıtların yakılması nedeniyle meydana gelmektedir.
Soluk alıp vermenin temel canlılık faaliyetlerinden birisi olduğunu biliyorsunuz. Yandaki fotoğrafta gösterilen yerde yaşamayı, soluk alıp vermeyi ister miydiniz?
  • Cevabı: Kesinlikle istemezdim, çünkü hava çok kirlidir, fabrika zehirli gazlarıyla doludur.
Isınma amaçlı kullanılan yakıtların insan ve çevre üzerindeki olumsuz etkilerini İnternet, ansiklopedi vb. kaynaklardan araştırınız. Araştırmanızın sonuçlarını bir slayt gösterisi olarak hazırlayıp sınıf arkadaşlarınızla paylaşınız.
  • Cevabı:  Bu maddelerin yakılması sonucunda atıklar oluşmaktadır. Bu atıklar çevreye zararlı atıklar olarak  çevre kirliliklerinin yaşanmasını sağlar. İnsan sağlığının bozulması ve ölümlere kadar varan sonuçların yaşanması, su, toprak, hava kirliliklerinin oluşması fosil yakıtların yakılması nedeniyle meydana gelmektedir.
Zehirlenmelere Dikkat
Soba ve doğal gaz zehirlenmelerine karşı alınabilecek önlemleri İnternet, ansiklopedi vb. kaynaklardan araştırınız. Araştırmanızın sonuçları ile ilgili rapor oluşturunuz.
  • Cevabı:
  • 1- Eğer evde soba kullanıyor isek kömürün yanmasını sağlamalıyız. Kömür iyi yanmadığı zaman CO (Karbonmonoksit) gazı ortaya çıkar. CO gazı havadan ağır olduğu için çabuk çöker bu da yerde yatan kişilerin zehirlenme ve ölüm riskini büyük bir derecede etkiler.
    2- Soba zehirlenmelerini önlemek için gece yatarken sobalara kömür atılmamasına dikkat edilmeli. eğer atılıyor ise kömürün tam yanmasını beklemeli.
    3- Doğal gazda ise hava alınabilen bir ortamın oluşturulması lazım. Örneğin banyo sofbeni doğalgaz ile çalışıyorsa banyonun geniş ve hava alan bir yer olması lazımdır. Bu sayede zehirlenmenin önüne geçilebilir.
    4- Banyo küçük ve havalandırılması zor ise doğalgaz ile çalışan şofben yerine elektrikle çalışan şofben takılmalıdır. Bu sayede zehirlenme riski ortadan kalkar.
    5- Eğer maddi durum yetiyor ise hava da bulunan diğer gazları uyaran aleti evimize taktırabiliriz. Bu sayede havaya karışan diğer gazı bize uyarı olarak bildirecektir.
6. Sınıf Sevgi Yayınları Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 159 Cevabı
A. Aşağıdaki ifadelerden doğru olanların başına “D’, yanlış olanların başına “Y” yazınız. Yanlış olduğunu düşündüğünüz ifadelerin doğru biçimlerini altlarındaki yerlere yazınız.
(D) 1. Gaz yağı, sıvı yakıtlara örnektir.
(D) 2. Doğal gaz, çevreye en az zarar veren fosil yakıttır.
(D) 3. Yandığında çevresine ısı veren maddeler, “yakıt” olarak adlandırılır.
(Y) 4. Nükleer enerji elde etmek için kullanılan maddeler yenilenebilir enerji kaynaklarına örnektir.
(Y) 5. Şofben ya da kombiler kesinlikle banyoya yerleştirilmelidir.
B. Aşağıdaki cümleleri, verilen sözcük çiftlerinin içindeki uygun kelimeyi seçerek tamamlayınız.
1. Kömür, petrol ve doğal gaz gibi…….fosil……yakıtlar yenilenemez enerji kaynaklarıdır.
2. Sobalar yakılırken……..üstten…….tutuşturulmalıdır.
3. Fuel – oil, binalarda ısınma amaçlı kullanılan……sıvı………yakıttır.
4. Günümüzde elektrik üretiminde en çok fosil yakıt olan…..kömür………kullanılmaktadır.
5. Konutların ve sanayi kuruluşlarının bacalarından, taşıtların egzozlarından çıkan zararlı gazlar en çok……solunum………sistemimize zarar verir.
C. Aşağıdaki soruları cevaplayınız.
1. Odun hangi yakıt türüne örnektir?
  • CevabıKatı
2. Benzin, gaz yağı, mazot ve fuel – oil hangi sıvı yakıtın işlemden geçirilmesiyle elde edilir?
  • Cevabı: Petrol
3. Nükleer enerji ve fosil yakıtlar hangi enerji kaynağına örnektir?
  • CevabıYenilenemez
4. Kömür, petrol, doğal gaz gibi yakıtlara ne ad verilir?
  • CevabıFosil yakıt
5. Günümüzde en çok kullanılan fosil yakıtlar hangileridir?
  • CevabıKömür – Petrol
6. Sınıf Sevgi Yayınları Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 160 Cevabı
Ç. Aşağıdaki çoktan seçmeli soruları yanıtlayınız.
1. Özellikleri verilen bu yakıt türü aşağıdakilerin hangisinde kullanılamaz?
  • CevabıD
2. Günümüzde kullanılan bazı enerji kaynakları aşağıda gösterilmiştir.
Bu enerji kaynaklarında aşağıdaki özelliklerden hangisi ortak değildir?
A. Atmosfere zehirli gaz vermemeleri
B. Yenilenebilir enerji kaynağı olmaları
C. Yakıt giderinin olmaması
D. Enerjiyi su yoluyla elde etmeleri
  • CevabıD
3. Petrolden üretilen aşağıdaki yakıtlardan hangisi sıvı yakıtlar arasında yer almaz?
A. LPG
B. Mazot (motorin)
C. Gaz yağı rin hangisinde kullanılamaz?
D. Benzin
  • Cevabı: A
4. Bu yakıtlarda aşağıdaki özelliklerden hangisi ortak değildir?
A. Fosil yakıt olma
B. Petrolden elde edilme
C. Sıvı olma
D. Yenilenemez enerji kaynağı olma
  • CevabıC
5. I. Baca bağlantılarının doğru yapılması
II. Kullanılan ısınma aracının standartlara uygun üretilmesi
III. Yakıtın tamamen yanmamasına dikkat edilmesi
IV. Isınma araçlarının yaşam alanlarında kurulması
Numaralanmış bu davranışlardan hangisi soba ve doğal gaz zehirlenmelerine karşı alınabilecek önlemlerdendir?
A. Yalnız I B. I ve II C. II ve III D. III ve IV
  • Cevabı: B
6. Sınıf Sevgi Yayınları Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 161 Cevabı
1. Aşağıdaki kaplar, tanecik modelleri verilen maddelerle dolduruluyor.
Tanecik modellerine göre hangi kap veya kaplardaki madde kesinlikle sıkıştırılamaz?
A. Yalnız I B. Yalnız II C. I ve II D. I, II ve III
Cevabı: A
2. Gazların özellikleriyle ilgili aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?
A. Gaz tanecikleri öteleme hareketi yapar.
B. Gazlar bulundukları kabın her tarafına yayılır.
C. Gaz tanecikleri zor sıkıştırılabilir
D. Gaz tanecikleri birbirinden bağımsız hareket eder.
  • Cevabı: C
3. I. Katıların belirli bir şekli ve hacmi vardır.
II. Sıvı tanecikleri titreşim, öteleme ve dönme hareketi yapar.
III. Gazların belirli bir hacmi vardır.
Katı, sıvı ve gazlarla ilgili yukarıdaki bilgilerden hangileri doğrudur?
A. I ve II B. I ve III
C. II ve III D. I, II ve III
  • Cevabı: A
4. Aşağıdaki şekilde verilen çizimleri inceleyiniz. Bu çizimlere göre taşın yoğunluğu kaç g/cm3tür?
A. 1
B. 2
C. 3
D. 4
  • Cevabı: B
5. Birbirine karışmayan K, L ve M sıvılarını bir kap içerisine koyan Hasan sıvıların kap içerisinde aşağıdaki şekilde olduğu gibi durduğunu gözlemliyor.
Buna göre Hasan, bu sıvıların yoğunluklarını aşağıdakilerden hangisi gibi sıralamalıdır?
A. K>L>M
B. K=L=M
C. L>K>M
D. M>L>K
  • Cevabı: A
6. Sınıf Sevgi Yayınları Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 162 Cevabı
6. Aşağıdaki öğrencilerden hangisi, maddeleri ısıyı en az iletenden en fazla iletene doğru sıralarken hata yapmamıştır?
A)Hava-sıvı yağ-çelik kaşık
B)Sıvı yağ-hava-çelik kaşık
C)Çelik kaşık-sıvı yağ-hava
D)Çelik kaşık-hava-sıvı yağ
  • Cevabı: A
7. I. Ekonomik olmalıdır.
II. Isı iletimleri çok düşük olmalıdır.
III. Kolay tutuşmamalıdır.
IV. Kullanım ömürleri çok uzun olmalıdır.
Binaların yalıtımında kullanılacak malzemelerin özellikleriyle ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
A. I ve III B. I ve IV
C. I, III ve IV D. I, II, III ve IV
  • Cevabı: D
8. Aşağıdakilerden hangisi yenilenemez enerji kaynaklarındandır?
A. Kömür
B. Rüzgâr
C. Dalga enerjisi
D. Jeotermal enerji
  • Cevabı: A
9. Aşağıda resimleri verilen maddelerden hangisi ısı yalıtkanıdır?
A Demir çivi
B.Bakır tel
C .Alüminyum folyo
D. Tahta kaşık
  • Cevabı: D
10. I. İs ve kurum biriken bacaların sık sık temizlenmesi
II. Kor hâline gelmiş ateşin kapalı alanda ve bacasız ortamda kullanılması
III. Doğal gaz baca borularının yerinden çıkması veya delinmesi
IV. Doğal gaz ısıtma cihazlarının bakım ve kontrolünün yapılmaması
Yukarıda verilen olaylardan hangileri soba ve doğal gaz zehirlenmelerinin nedenleridir?
A. II ve III B. II, III ve IV
C. I, III ve IV D. I, II, III ve IV
  • Cevabı: B

DKC Bir cevap motorudur... Sağ üstteki "Eksik sayfa bildir"butonuna tıklayarak istediğiniz sayfaları bize bildirebilirsiniz.
Paylaş:
📌 EKSİK SAYFA BİLDİR...