7. Sınıf Türkçe Dersdestek Yayınları Ünite 5 Vatandaşlık Teması

Ak Sakallı Bilge Dede Metni Cevapları Sayfa 154

Söz Varlığım

➜ “varsıl” sözcüğünün anlamını TDK Türkçe Sözlük’ten bulup yazınız.
Cevap: 
Sözlük anlamı: Parası, malı çok olan, zengin, yoksul karşıtı
➜ Aşağıdaki kelime gruplarının metinde geçtiği cümleleri bulunuz. Kelime gruplarının anlamını tahmin ediniz. Tahminlerinizin doğruluğunu TDK Türkçe Sözlük’ten kontrol edip bu kelime gruplarını birer cümlede kullanınız.
Cevap: 
gönlü razı olmamak
Metinde geçtiği cümle: Kadının gönlü, bu işe pek razı olmamış.
Sözlük anlamı: İstememek
Cümlem: Yavru kedinin soğukta dışarıda kalmasına gönlüm razı olmadı.
hakkını yemek
Metinde geçtiği cümle: Çocuğun hakkını yemeyelim, demiş.
Sözlük anlamı: Başkalarının hakkını vermemek
Cümlem: Maçın hakemi hakkımızı yemeseydi şimdi şampiyonduk.
hakkını gözetmek
Metinde geçtiği cümle: Tüyü bitmemiş yetimin bile hakkını gözetir.
Sözlük anlamı: Başkalarının hakkını alması için yardım eden
Cümlem: Sokak hayvanlarının da insanlar kadar haklarının gözetilmesi gerekir.
zoruna gitmek
Metinde geçtiği cümle: Hak ettiği parayı alamamak, üstelik aptal yerine konmak delikanlının çok zoruna gitmiş.
Sözlük anlamı: Onuruna dokunmak, gücüne gitmek
Cümlem: Öğretmenin bilgi yarışması için başkasını seçmesi çok zoruna gitmiş.
Ak Sakallı Bilge Dede Metni Cevapları Sayfa 155

Anlayalım – Cevaplayalım

➜ “Ak Sakallı Bilge Dede” metniyle ilgili aşağıdaki soruları cevaplayınız.
1. Varlıklı adamın kişilik özellikleri nelerdir?
Cevap: Varlığı ile kibirlenen, komşularıyla alay eden bir kişidir.
2. Varlıklı adamın yoksul gence yaptığı teklif nedir? Bu teklifi hangi amaçla yapmıştır?
Cevap: Çocuğun göle girip sabaha kadar kalması karşılığında çocuğa yüz altın vermek. Amacı ise eğlenmek.
3. Yoksul genç Ak Sakallı Bilge Dede’ye niçin gitmiştir?
Cevap: Çocuk hak ettiği parayı alamayınca akıl danışmak için Ak Sakallı Bilge Dede’ye gitmiş.
4. Yargıcın kararını değiştiren olay nedir?
Cevap: Ak Sakallı Bilge Dede’nin ateş ve yemek kazanları ile yargıca yanlış karar verdiğini fark ettirmesidir.

Nasıl Biri?

➜ Okuduğunuz metne göre Ak Sakallı Bilge Dede’de bulunan özellikleri “✔” işaretiyle belirtiniz. Belirlediğiniz özelliklerin sebebini bir cümleyle açıklayınız.
Cevap: 
[   ] Bencildir çünkü
[] Yol göstericidir çünkü yoksul gence hakkını nasıl arayacağını göstermiştir.
[] Yardımseverdir çünkü yoksul gencin hakkının peşinden gitmiştir.
[] Bilgedir çünkü yargıca verdiği kararın yanlış olduğunu ustalıkla ve etkileyici bir şekilde anlatmanın yolunu bulmuştur.
[   ] Yalancıdır çünkü
[] Adaletlidir çünkü yoksul gencin haksızlığa uğradığına inanarak gereğini yapmıştır.

Adaletli Bir Son mu?

➜ “Ak Sakallı Bilge Dede” metninde olayın adaletli bir şekilde sonuca bağlandığını düşünüyor musunuz? Niçin? Söyleyiniz.
Cevap: Evet düşünüyorum. Yoksul genç başta adaletsizliğe uğrasa da sonunda Bilge Dede’nin sayesinde hakkına kavuşmuştur.
➜ Ak Sakallı Bilge Dede’nin yerinde siz olsanız yoksul gencin yaşadığı soruna nasıl bir çözüm önerirdiniz? Söyleyiniz.
Bu soruyu siz cevaplayabilirsiniz.

Koşul – Sonuç Anlamı

➜ Okuduğunuz metinden alınan aşağıdaki ifadeleri koşul-sonuç anlamı olacak şekilde tamamlayınız.
Cevap: 
Eğer dediğimi yaparsan seni zengin ederim.
Eğer şu göle girer ve sabaha kadar orada kalırsan sana yüz altın veririm.

Adalet Lazım

➜ Aşağıda verilen soruları “adalet” kavramıyla ilişkilendirerek cevaplayınız.
1. Parkta salıncak sıranızı beklerken birisi önünüze geçse bu davranışı nasıl karşılarsınız? Bu kişiye neler söylerdiniz?
Cevap: Sakin bir ses tonu ile sıranın bende olduğunu, bu yaptığının yanlış olduğunu anlatırdım.
2. Futbol ya da basketbol gibi spor karşılaşmalarında takımlardan birinin hep önce başlaması adil bir uygulama mıdır? Bu durum sonucu nasıl etkiler?
Cevap: Adil bir uygulamadır. Çünkü bir karşılaşmada önde başlamayan takım, diğer karşılaşmalarda önde başlar. Bu da adaleti sağlar. Bu durum sonucu önemli şekilde etkilemez. Takımlar bu duruma karşı önlem alırlar.
4. Daha çok hangi meslekler adil olmayı gerektirir? Adalet bu tür meslekler için neden önemlidir?
Cevap: Hakimlik, savcılık, avukatlık, hakemlik gibi meslekler adil olmayı gerektirir. Bu meslekler adaleti temsil eden mesleklerdir ve görevleri adalet dağıtmaktır.
5. Adaletsiz bir davranışla karşılaştınız mı? Neler oldu? Ne yaptınız? Maruz kaldığınız davranış karşısında neler hissettiniz?
Bu soruyu siz cevaplayabilirsiniz.
Ak Sakallı Bilge Dede Metni Cevapları Sayfa 156

Metinleri Karşılaştıralım

➜ “Ak Sakallı Bilge Dede” ve “Horoz” metinlerini bakış açıları ve mesajları açısından karşılaştırınız.
Cevap: 
Ak Sakallı Bilge Dede
Bakış Açıları: Adaletin sağlanması
Mesajlar: Adalet eninde sonunda yerini bulur.
Horoz
Bakış açıları: Açıkgözlülük ve emanete sahip çıkmak
Mesajlar: Emanete sahip çıkılmazsa insan elindekilerden de olur.
Ak Sakallı Bilge Dede Metni Cevapları Sayfa 157

Yazalım

➜ En sevdiğiniz masal kahramanlarından birini seçiniz. Seçtiğiniz masal kahramanının başından geçen, “adalet” konulu bir masal yazınız.
En sevdiğiniz masal kahramanına göre hayal gücünüzü kullanarak bu etkinliği siz yapabilirsiniz.

Yemeğin Buharını Yiyen Ücretini Para Sesi Olarak Öder Dinleme Metni Cevapları Sayfa 159

Söz Varlığım

➜ Aşağıda verilen cümlelerdeki altı çizili kelime ve kelime gruplarının anlamlarını dinlediğimiz metnin bağlamından hareketle önce tahmin ediniz. Tahminlerinizin doğruluğunu TDK Türkçe Sözlük’ten kontrol ediniz.
Cevap: 
çömlek
Sözlük Anlamı: Toprak tencere
yakasına yapışmak
Sözlük Anlamı: Hesap sormak veya bir şey istemek için tutup bırakmamak
insaf etmek
Sözlük Anlamı: Acımak
ifadesini almak
Sözlük Anlamı: Sorguya çekmek
kanaat
Sözlük Anlamı: Elindekinden hoşnut olma durumu, kanıklık, yeter bulma, yetinme, fazlasını istememe, doyum
akçe
Sözlük Anlamı: Küçük gümüş para
taşı gediğine koymak
Sözlük Anlamı: Gerekli bir sözü tam zamanında ve yerinde söyleyerek karşısındaki kimseyi susturmak, zekice davranmak
Yemeğin Buharını Yiyen Ücretini Para Sesi Olarak Öder Dinleme Metni Cevapları Sayfa 160

Zamanı Belirleyelim

➜ Aşağıdaki cümlelerde fiillerin hangi haber kipinde çekimlendiğini söyleyiniz. Bu kipin cümlelere kattığı anlamı noktalı yerlere yazınız.
Kardeşim şimdi yatağında uyuyor.
Şimdiki Zaman
Ekmeği her gün babam alıyor.
Şimdiki Zaman
Fiil çekimlerinde kullanılan kip ekleri her zaman kendi anlamlarında kullanılmaz. Cümlede yüklemin çekimlendiği kip veya zamanla işin yapıldığı kip veya zamanın farklı olmasına anlam kayması denir.
➜ Siz de aşağıda verilen cümlelerdeki zaman eklerini ve bu eklerin hangi zamanı (anlamı) karşıladığını noktalı yerlere yazınız.
+ Nasrettin Hoca bir gün komşudan ödünç kazan ister.
Cevap: Ek geniş zaman, anlam geçmiş zaman.
+ Cuma günleri Nasrettin Hoca pazara geliyor.
Cevap: Ek şimdiki zaman, anlam geniş zaman
+ Akşamları bir bardak meyve suyu içiyorum.
Cevap: Ek şimdiki zaman, anlam geniş zaman
+ Bu kitabı okuyacaksınız ve özetini bana getireceksiniz.
Cevap: Ek gelecek zaman, anlam emir 
+ Yarın okula birlikte gideriz.
Cevap: Ek geniş zaman, anlam gelecek zaman

Dinleyelim – Cevaplayalım

➜ Dinlediğiniz metinle ilgili aşağıdaki soruları cevaplayınız.
1. Dükkân sahibi yoksul adamın yakasına neden yapışmış?
Cevap: Yoksul adam elindeki ekmeği yemeğin buharına tutup yemiş. Dükkan sahibi de buharın parasını istemek için yoksul adamın yakasına yapışmış.
2. Yoksul adam kendisini nasıl savunmuş?
Cevap: Yoksul adam yemeğin etinden ve suyundan almadığını söylemiş.
3. Dükkân sahibi ve yoksul adam kadıya neden gitmiş?
Cevap: Dükkan sahibi haklı olduğunu düşünerek hakkını almak için kadıya gitmiş.

Hikâye Unsurlarını Belirleyelim

➜ Dinlediğiniz metnin hikâye unsurlarını belirleyiniz.
Cevap: 
Şahıs ve Varlık Kadrosu: Dükkan sahibi, yoksul adam, Nasrettin Hoca
Mekan: Aşçı dükkanı
Zaman: Nasrettin Hoca’nın Akşehir’de kadılık yaptığı zamanlar, geçmiş zaman
Anlatıcı: 3. şahıs
Olay Örgüsü: Dükkan sahibinin yemeğin buharından yediği için yoksul bir adamdan para istemesi, parayı alamayınca kadıya gitmeleri.
Yemeğin Buharını Yiyen Ücretini Para Sesi Olarak Öder Dinleme Metni Cevapları Sayfa 161

Sen Olsaydın…

➜ Dinlediğiniz metinde Nasrettin Hoca’nın sorunu çözme yöntemini doğru buldunuz mu? Nasrettin Hoca’nın yerinde siz olsaydınız bu sorunu nasıl çözerdiniz?
Duygu ve düşüncelerinize göre bu etkinliği siz yapabilirsiniz.

Ana Fikrini Belirleyelim

➜ Dinlediğiniz metnin ana fikrini belirleyiniz.
Cevap: 
Ana Fikir: Eninde sonunda adalet yerini bulur.

Nasıl Biri?

➜ Dinlediğiniz metindeki kahramanların kişilik özelliklerini belirleyerek yazınız.
Cevap: 
KADI
Adaletli, zeki
YOKSUL ÇOCUK
Fakir
DÜKKAN SAHİBİ
Aç gözlü, anlayışsız

Canlandıralım

➜ Kişilik özelliklerini belirlediğiniz kahramanların rollerini paylaşarak dinlediğiniz fıkrayı sınıfta canlandırınız.

Değerlendirelim

➜ Hukukun üstünlüğünün bir toplumdaki adalet kavramını muhafaza etmedeki rolü nedir?
Cevap: İnsanlar bireysel olarak yaptıkları işlerde kendilerini haklı görürler, dar açıdan baktıkları, durum değerlendirmesi yapamadıkları için adalet sağlanamaz. Adaletsizliği çözmek için adaletli birinin çözümüne ihtiyaç duyulur. Eğer hukukun üstünlüğü olmazsa kimse adalet için verilen kararları uygulamaz, adalet sağlanamaz.
➜ Adalet ve adaletin sağlanması masallarda, fıkralarda sıkça işlenen konulardır. Bunun sebebi sizce ne olabilir?
Cevap: Topluluk halinde yaşayan insanların birbirleri ile ilişkilerinde en önemli şey adaletin sağlanmasıdır. Adaletin önemini anlatmak, insanların doğru ve yanlışı ayırt edebilmeleri için masal ve fıkralarda bu konu sıkça işlenir.
Yemeğin Buharını Yiyen Ücretini Para Sesi Olarak Öder Dinleme Metni Cevapları Sayfa 162

Düşünelim – Yazalım

➜ Aşağıda verilen özdeyişlerden ve öğrendiklerinizden hareketle “hukukun üstünlüğü” konusuyla ilgili duygu ve düşüncelerinizi yazınız.
“Ne kadar yüksekte olursan ol, yasalar senden de yüksektir.”
Thomas FULLER (Tamıs Fulır)
“Yasaların bittiği yerde zulüm yaşanır.”
Lord Chathom (Lord Çedım)
Cevap: 
Aşağıdaki butona tıklayarak hukukun üstünlüğü konulu bir yazı örneğine ulaşabilirsiniz.
Yemeğin Buharını Yiyen Ücretini Para Sesi Olarak Öder Dinleme Metni Cevapları Sayfa 163

El Âlemin Ağzı Torba Değil ki Büzesin

➜ Aşağıdaki görselleri inceleyip açıklamaları okuyunuz. Eksik bırakılan yerleri “El Âlemin Ağzı Torba Değil ki Büzesin” fıkrasına göre tamamlayınız.
Cevap: 
Nasrettin Hoca oğlunu okuldan almaya eşekle gelmiş. Oğluyla eşeğin üzerinde evin yolunu tutmuşlar. Aradan zaman geçmiş. Bir grup insan önlerine çıkmış. İçlerinden biri demiş
ki:
— Hoca, yazık değil mi hayvana, ikinizi birden nasıl taşısın bu hayvan, sende hiç insaf yok mu?
Hoca da oğlunu eşekten indirip kendi eşeğe binerek yoluna devam etmiş. Aradan zaman geçmiş. Onları gören biri:
— Yazık vallahi. Küçücük çocuğu yürütüp, sen eşeğin üzerinde yolculuk yapıyorsun. Hiç acımıyor musun bu çocuğa?
Hoca oğlunu eşeğe oturtmuş. Kendi yoluna devam etmiş. Aradan yine zaman geçmiş. Birisi:
— Başımıza taş yağacak, dünya tersine döndü. Yaşlılara hiç saygı kalmamış. Utanmıyor da yaşlı babasını yürütmeye…
Hoca ve oğlu eşeği de yanlarına alıp yollarına yaya devam etmişler.
Oradan geçen gevezenin biri:
— Hay Allah iyiliğini versin Hoca. Eşek dururken ikiniz de yürüyorsunuz. Sizde hiç akıl yok mu? Madem binmeyeceksin, ne diye yanında taşırsın bu eşeği? Komiksin vallahi.Bunun üzerine Nasrettin Hoca:
“Görüyorsun ya oğlum, el âlemin ağzı torba değil ki büzesin.”
Sorumluluklarımız Metni Cevapları Sayfa 166

Söz Varlığım

➜ Aşağıdaki bulmacayı verilen tanımlardan ve ipuçlarından yararlanarak çözünüz.
Cevap: 
1. Devletin yasama organları tarafından konulan ve uyulması gereken kurallar bütünü, kanun. YASA
2. Kişinin kendi davranışlarını veya kendi yetki alanına giren herhangi bir olayın sonuçlarını üstlenmesi. SORUMLULUK
3. Davranışlarımıza yön veren, uyulması gereken ilke. KURAL
4. Adaletin, hukukun gerektirdiği veya birine ayırdığı şey, kazanç. HAK
5. Toprak bütünlüğüne bağlı olarak siyasal bakımdan örgütlenmiş millet veya milletler topluluğunun oluşturduğu tüzel varlık. DEVLET
6. Bir işin doğru ve usulüne uygun olarak yapılıp yapılmadığını inceleme, kontrol etme. DENETLEME
7. Suç işleyen bir kimsenin yaşantısına, özgürlüğüne, mallarına, onuruna karşı yasaların ön gördüğü yaptırım. CEZA
8. Bir toplum içinde kişilerin uymak zorunda oldukları davranış biçimleri ve kurallar. AHLAK
9. Hak ve özgürlükleri kısıtlayarak zor altında bulundurma durumu. BASKI
10.Davranma işi, tutum, davranım, muamele, hareket. DAVRANIŞ
Sorumluluklarımız Metni Cevapları - 7. Sınıf Türkçe Dersdestek Yayıncılık - Bulmaca
Sorumluluklarımız Metni Cevapları – 7. Sınıf Türkçe Dersdestek Yayıncılık – Bulmaca
Sorumluluklarımız Metni Cevapları Sayfa 167
➜ Aşağıda verilen ifadeleri kutucuklardaki kelime gruplarının uygun olanıyla tamamlayınız. (Kelime gruplarının sonuna farklı ekler getirebilirsiniz.)
Cevap: 
• Buluş ve çalışmalarıyla ülkesine hizmet etmekten gurur duyuyordu.
• Ödevlerimi not almazsam hiç aklımda kalmıyor.
• Kötü alışkanlıklar sağlığımıza ve çevremizdekilere zarar verir.
• Öğretmenimiz “Bu söylediklerimi hatırınızda tutun, sakın unutmayın.” dedi.
• İhtiyacım olan o kadar çok şey var ki saymakla bitmez.
• Arkadaşımın kalbini kırdıysam özür dilerim.

Kattığı Anlam Nedir?

➜ Aşağıda verilen cümlelerdeki zarfları belirleyerek zarfların altını çiziniz. Zarfların cümleye kattığı anlamı yazınız.
Eğer bunu hatırımda tutarsam pek çok kuralı da düşünerek bulabilirim.
Cümleye kattığı anlam:
Cümleye kattığı anlam: durum
Büyüklere “sen” denmez, çok yakın arkadaşlara denebilir.
Cümleye kattığı anlam:
En kolayı düşünerek bulmak.
Cümleye kattığı anlam: durum
Komşumuzun bahçesindeki armutları izinsiz koparamam.
Cümleye kattığı anlam: durum

Anlayalım – Cevaplayalım

➜ “Sorumluluklarımız” metniyle ilgili aşağıdaki soruları cevaplayınız.
1. Yazar her duruma uygun bir kural bulunmaması sorununu kendince nasıl çözmüştür?
Cevap: Davranışlarında başkalarını rahatsız etmeme, başkalarının da haklarını olduğunu hatırından çıkarmayarak bulmuştur.
2. Yazarın kendince bulduğu kurallar nelerdir?
Cevap: Arkadaşı onu doğum gününe davet ettiğinde uygun bir hediye alarak gitmek, doğum gününe gidemeyecekse davet ettiği için teşekkür edip mazeretini bildirmek, kendisine ait olmayan bir şeyi izinsiz almamak, çöpleri sokağa atmamak, evdekileri düşünmeden dolaptaki pastanın hepsini bitirmemek.
3. Yazara göre sorumluluk yalnızca başkalarına zarar vermemekten ibaret midir? Niçin?
Cevap: Değildir. Çevremizdeki insanların zarar görmesini engellemek de sorumluluktur.
4. Davranışlarımızı denetleyen biri olmadığında nasıl davranmalıyız?
Cevap: İçimizdeki sesi dinlemeliyiz. Vicdanımızı dikkate almalıyız. Yapmayı düşündüğümüz şeyin sonucu bize rahatsızlık vereceğini düşündüğümüzde o şeyi yapmamalıyız.

Anlayalım – Yorumlayalım

➜ Yazara göre kaba davranışlar nelerdir?
Cevap: İnsanların zarar görebileceği, onların üzüleceği, rahatsızlık vereceği davranışlar kaba davranışlardır.
➜ Siz hangi davranışları “kaba” olarak nitelendirirsiniz?
Cevap: Yerlere tükürmek, metroya binerken inenlere öncelik tanımamak, yürüyen merdivenin sağında dikilmek, ter kokusu için önlem almamak, toplum içinde yüksek sesle konuşmak, gece yarısı yüksek sesle müzik açıp araba ile gezmek, arabalara ses çıkartıcı abartı egzozlar takıp ses çıkarmak, kütüphanede yüksek sesle konuşmak, ağzı şapırdatarak sakız çiğnemek…
Sorumluluklarımız Metni Cevapları Sayfa 168

İçeriği Yorumlayalım

➜ Yazar sorumluluk kavramını hangi bakış açısıyla ele almıştır, metnin içeriğine atıf yaparak açıklayınız. 
Cevap: Yazar sorumluluk kavramını, başkalarının zarar görüp görmeyeceği açısıyla ele almıştır.
➜ Yazarın sorumluluk anlayışıyla kendi sorumluluk anlayışınızı karşılaştırıp benzer ve farklı olan yönleri arkadaşlarınızla paylaşınız.
Kendi sorumluluk anlayışınıza göre bu etkinliği siz yapabilirsiniz.

Öznel Değerlendirme Yapalım

➜ Okuduğunuz metinden iki tane öznel değerlendirme cümlesi bulunuz.
Cevap: 
1-  Kurallara uygun olan davranışı kendimiz bulmalıyız.
2- İyi ve kötü hakkında içimizden gelen bir ses var sanırım. Bence ahlak denen şey bu sesle ilgilidir: Hiç de zorunlu olmadığı hâlde ve hiçbir baskı olmaksızın iyi davranmak.

Konusunu ve Ana Fikrini Belirleyelim

➜ “Sorumluluklarımız” metninin konusunu ve ana fikrini belirleyiniz.
Cevap: 
Konu: Sorumluluklar ve uyulması gereken kurallar
Ana Fikir: Toplum ve düzeni ve insan ilişkilerinin sağlıklı olması için kurallara uymalı, yazılı olmayan kurallar için ahlak anlayışımıza göre kurallarımızı belirlemeli ve sorumluluklarımızı yerine getirmeliyiz.

Türünü Belirleyelim

➜ “Sorumluluklarımız” metninde bulunan özellikleri “✔” işaretiyle belirleyiniz. Bu özelliklere sahip metin türü ne olabilir? Yazınız.
Cevap: 
• Yazar nesnel düşüncelere daha çok yer vermiştir.
• Yazar toplumu ilgilendiren konuları işlemiştir. 
• Yazar içten bir dil kullanmıştır. 
• Yazar öznel düşüncelere daha çok yer vermiştir. 
• Konuya giriş tekerlemeyle yapılmıştır.
• Yazar anlatımını sorularla zenginleştirmiştir. 
“Sorumluluklarımız” metninin türü: DENEME
Sorumluluklarımız Metni Cevapları Sayfa 169

Hangi Kavram?

➜ Aşağıda verilen örnek olayları okuyup boş bırakılan yerlere yazılması gereken kavramı bulunuz.
Cevap: 
Bu sabah okula giderken yavru bir kuşun
yuvasından düşmüş olduğunu gördüm. Anne
kuş yavrusunun etrafında çaresizce ötüyordu.
Onu orada bıraksam bir kediye yem olması
işten bile değildi. Yükseklik korkum olmasına
rağmen onu yerine koydum. Bunu canlılara
karşı bir sorumluluk olarak gördüm.
Yoluma devam ederken etrafta gelişigüzel
atılmış çöpler gördüm. Yanından öylece geçemezdim.
Çöpleri yere atanlara kızmış olsam
da alıp çöp kutusuna attım. Bunu çevreme
karşı bir sorumluluk olarak gördüm.
Eve döndüğümde annemi çok yorgun gördüm.
Bütün gün temizlik ve yemek yapmıştı.
Sofrayı hazırlamaya çalışıyordu. Hemen ona
yardım etmek için kolları sıvadım ve sofrayı
kurdum. Bunu aileme karşı bir sorumluluk olarak gördüm.
Yemekten sonra odama geçtim. Bugün
çok ödevim vardı. En sevdiğim film de televizyonda
gösterilmekteydi. Ama ödevlerimi yapmayı
seçtim. Bunu kendime karşı bir sorumluluk olarak gördüm.
Sorumluluklarımız Metni Cevapları Sayfa 170

Karşılaştıralım

➜ Aşağıda farklı yazarlardan “sorumluluk” konusunu işleyen aynı türde iki metinden bölümler verilmiştir. Bu bölümleri okuyup karşılaştırınız.
SORUMLULUK VE ÖZGÜRLÜK
İki önemli kavramın, sorumluluk ve özgürlük kavramlarının, ilişkisi üstüne uzun zamandır düşünüyorum.
Sorumluluk duygusu gelişmemiş bir insanın özgürlük anlayışı hem kendisi hem ailesi hem
de onun toplumu için sorun yaratır. Çocuk olarak ana babasının kendisine karışmasını istemez, odasını toplamaz, derslerine çalışmaz ve biri kendisine bir şey söyleyecek olursa siz bana karışarak özgürlüğümü kısıtlıyorsunuz, der. Arkadaşları arasında hep kendi dediğinin olmasını isteyen bir zorba olur. Yetişkin olunca kurduğu evlilikte kimseye hesap vermeden kendi istediğini yapmak ister, hırçındır, herkes ondan çekinir. Söz edecek olana istediğim gibi yaşamaya hakkım yok mu, der. Toplumda kendi mesleği, kendi derneği, kendi yöresinin çıkarını savunur, kavga eder; “Peki, öbürleri ne olacak?” denirse onlar beni ilgilendirmez tavrını takınır. O, kimseye hesap verme sorumluluğu duymayan “özgür” bir insandır. Trafikte kurallara uymaz, aklına geldiği gibi araba sürer.
Doğan CÜCELOĞLU
SORUMLULUKLARIMIZ
Her zaman davranışlarımızı denetleyen biri olmayabilir. Trafik polisi yoksa kırmızı ışıkta geçen insanlar olabilir. Ama korku ile yapılan iyi bir davranış gerçekten iyi bir davranış olabilir mi? Ben kimse görmese bile bir şey çalamam. Örneğin komşumuzun bahçesindeki armutları izinsiz koparamam. Armudu çok severim ama komşumuz evde olmasa bile koparamam. Böyle bir şey yaparsam kendimi çok kötü hissedebileceğimi bilirim ve bu hisse dayanamam. İyi ve kötü hakkında içimizden gelen bir ses var sanırım. Bence ahlak denen şey bu sesle ilgilidir: Hiç de zorunlu olmadığı hâlde ve hiçbir baskı olmaksızın iyi davranmak.
Nuran DİREK
Cevap: 
Sorumluluk kavramı hangi bakış açısıyla ele alınmış?Metnin vermek istediği mesaj nedir?
Sorumluluk ve
Özgürlük
Özgürlüğün kısıtlanması ile sorumluluk duygusunun karıştırılması bakış açısı ile ele alınmıştır.Kişinin özgürlüğünün sınırı, başkalarına karşı olan sorumluluğumuz kadardır. Eğer özgürlüğümüz başkalarının özgürlüğüne engel oluyorsa, özgürlük ortadan kalkar, sorumluluk devreye girer.
SorumluluklarımızAhlaki bakış açısıyla ele alınmıştır.Sorumluluklarımız konusunda kararsız kaldığımız durumlarda, ahlak anlayışımızı devreye sokmamız gerekir.
Sorumluluklarımız Metni Cevapları Sayfa 171

Herkes Sorumluluğunu Bilmeli

➜ Aşağıda verilen örnek olayı okuyunuz. Metni kişilerin sorumluluklarını yerine getirip getirmemelerine göre değerlendirip olumlu bir sonuca ulaşacak biçimde tamamlayınız.
7A sınıfı öğrencileri fen bilimleri dersinde işledikleri konuyla ilgili bir deney yapmaktaydı. Nihal
Öğretmen çalışmayı bitirip deney malzemelerini toplama zamanının geldiğini söyledi. Ders zilinin çalmasına 5 dakika kalmıştı. Deney malzemeleri temizlenmeli, yerine konmalı, sıralar düzeltilmeliydi. Ali, deney malzemelerini temizlemek için gönüllü oldu. Nihal Öğretmen görev paylaşımı yaptıktan sonra laboratuvardan ayrıldı. Geri döndüğünde ise laboratuvar toplanmamıştı. Görevli öğrencilerden Ali tek başına işleri yapmaya çalışıyordu. Özlem ile Pelin ise oturmuş, konuşuyorlardı…
Hayal gücünüzü kullanarak metnin devamını siz getirebilirsiniz.

Harman Yerinde Metni Cevapları Sayfa 174

Söz Varlığım

➜ “Harman Yerinde” metninde geçen anlamını bilmediğiniz kelimeleri ve kelime gruplarını belirleyip aşağıdaki tabloları doldurunuz.
Anlamını bilmediğiniz kelimelere göre bu etkinliği siz yapabilirsiniz.
➜ Aşağıda okuduğunuz şiirde geçen dizeler verilmiştir. Dizelerdeki deyimlerin altını çiziniz. Deyimlerin bu dizelere kattığı anlamları yazınız.
Cevap: 
Başı göz kamaştıran karlarla dolu bir dağ.
Kışın ocak başında nasıl keyif çatarız?
Gün doğmadan kendini tarlasına atıyor.
Harman Yerinde Metni Cevapları Sayfa 175

Hangi Söz Sanatı ?

➜ Aşağıda “Harman Yerinde” şiirinden dörtlükler verilmiştir. Bu dörtlüklerde kullanılan söz sanatlarını noktalı yerlere yazınız.
Kucak kucak ekinler toplandı, geldi yine
Köyün başucundaki geniş harman yerine
Tıraş olmuş bir başa benziyor şimdi tarla
Altın gibi samanlar uçuşuyor rüzgârlarla
Cevap: Benzetme
Harman yerine karşı bakıyor ulu bir dağ
Başı göz kamaştıran karlarla dolu bir dağ
Bu ak saçlı tepenin yukarılarından bakışı
Bize hatırlatıyor yaz günü kara kışı
Cevap: Kişileştirme

Anlayalım – Cevaplayalım

➜ “Harman Yerinde” şiiriyle ilgili aşağıda verilen soruları cevaplayınız.
1. Ekinler toplanıp nereye getiriliyor?
Cevap: Köyün başucundaki harman yerine getiriliyor.
2. Şair ekinleri toplanmış tarlayı neye benzetiyor?
Cevap: Tıraş olmuş bir başa benzetiyor.
3. Şair “ak saçlı tepe” sözüyle neyi anlatmak istiyor?
Cevap: Tepenin karlı olduğunu anlatmak istiyor.
4. Şair kışın rahat etmek için temmuz ayında ne yapmak gerektiğini düşünüyor?
Cevap: Kış ayındaki soğuk günleri hesaba katmak gerektiğini düşünüyor.
5. Şaire göre çalışanların sabah erkenden kalkmalarının sebebi nedir?
Cevap: Geçen yıldan daha fazla ürün alabilmek için.

Hangi Dörtlük ?

➜ Okuduğunuz şiirden aşağıda verilen atasözleri ile benzer anlam içeren dörtlükleri noktalı yerlere yazınız.
Cevap: 
Yazın çalışan, kışın gülüşür.
Temmuzdan düşünmezsek dondurucu günleri
Nasıl yapabiliriz o güzel düğünleri?
Kışın ocak başında nasıl keyif çatarız?
Bu düşünce veriyor çalışkan köylüye hız:
Erken kalkan yol alır.
Sabahleyin erkenden işe bulaşmak için
Geçen yılki ürünü birkaç kat aşmak için
Çarığını çözmeden, soyunmadan yatıyor
Gün doğmadan kendini tarlasına atıyor.

Bu Deyimin Anlamı Ne ?

➜ Yandaki görselde hangi deyim anlatılmaktadır? “Harman Yerinde” metninden de hareketle emeğin, çalışmanın insan hayatındaki yerini ve önemini anlatınız.
Cevap: 
Görselde “Armut piş, ağzıma düş.” deyimi anlatmaktadır.
İnsan hayatı boyunca rahat ve mutlu yaşamak ister. Bunun için de insanlarla iyi geçinmek, gerçek dostlar edinmek ve para kazanmak gerekir. Çalışmak, insanlarla ilişki kurmanızı ve onları tanımanızı sağlar. Çalışarak para kazanabiliriz. Bu nedenlerden dolayı çalışmak, insan hayatındaki en önemli eylemlerden biridir.
Harman Yerinde Metni Cevapları Sayfa 176

Konuyu ve Ana Duyguyu Belirleyelim

➜ Okuduğunuz şiirin konusunu ve ana duygusunu yazınız.
Cevap: 
Konusu: Çalışmanın önemi
Ana Duygusu: Hayatı rahat ve huzurlu yaşayabilmek için emeğini esirgemeden çalışmak gerekir.

Düşünelim – Yorumlayalım

➜ “Harman Yerinde” şiirinde köylerdeki üretim ve çalışmadan bahsedilmiştir. Peki, büyük şehirlerde hangi üretimlerle ve çalışmalarla ülkemizin ekonomisine katkı sağlayabiliriz?
Cevap: Fabrikalarda birçok ürün üretebiliriz. Şirketlerde hizmet, bilişim, teknoloji gibi alanlarda çalışmalar yürütebiliriz.

Yapılarına Göre Fiiller

➜ Aşağıdaki cümlelerde aynı renkle yazılmış fiillerin ortak özellikleri ne olabilir? Söyleyiniz.
Geçen hafta akraba ziyaretleri yaptık.
Sınava gireceğim için odamda soru çözdüm.
Soğuk su içince kardeşim hastalandı.
Evden geç çıkınca otobüsü kaçırdım.
Ona yapmak istediğimiz bütün yardımları reddetti.
Acıktığım zaman kendime makarna pişirebilirim.
Başım dönünce düşeyazdım.
Yanıma çabucak geliver.
Anlattıklarımı duyunca bakakaldı.
Ablam sınava girmek için ÖSYM’ye başvurdu.
Hatasını anlayınca süt dökmüş kediye döndü.
Cevap: Yeşil renkli fiiller basit, mavi renkli fiiller türemiş, kırmızı renkli fiiller birleşik fiillerdir.
➜ Ortak özelliklerini belirlediğiniz fiilleri ilgili kutucuklara yazınız.
Cevap: 
Basit Fiiller:
  • yaptık
  • çözdüm
Türemiş Fiiller:
  • hastalandı
  • kaçırdım
Birleşik Fiiller:
  • reddetti
  • pişirebilirim
  • düşeyazdım
  • geliver
  • bakakaldı
  • başvurdu
➜ “Harman Yerinde” şiirinden basit, türemiş, birleşik fiillerin her birine birer örnek bulunuz.
Cevap: 
Basit Fiil: geldi
Türemiş Fiil: uçuşuyor
Birleşik Fiil: yapabiliriz
Harman Yerinde Metni Cevapları Sayfa 177

Farklı Bir Metin Türü Olsaydı

➜ Aşağıda “Harman Yerinde” şiirinin bir dörtlüğü verilmiştir. Şair bu dörtlükteki duygu ve düşüncelerini farklı bir metin türüyle ifade etseydi bu metin türü ne olurdu? Dene bakalım!
Farklı bir metin türü seçerek bu dörtlükteki duygu ve düşünceleri yeniden işle!
Bu etkinliği siz yapabilirsiniz.

Hikâyeyi Tamamlayalım

➜ Aşağıda verilen hikâyeyi “Başarıya ulaşmak için inanç ve çalışma gerekir.” yargısına ulaşacak şekilde tamamlayınız.
Bir kayıkçı varmış. İşi, yolcuları kayığı ile nehrin bir tarafından diğer tarafına geçirmekmiş. Kayığının küreklerinden birinde “inanç”, diğerinde “çalışmak” yazıyormuş. Bu sözleri niçin yazdığını soranlara:
Cevap: 
(örnektir)
— Nehirden geçmek için her iki küreğe de ihtiyacım var. Çalışmadan inanç; inanç olmadan da çalışmak bir işe yaramaz. Bunlardan birinin eksikliği, tek kürekle kayığı yürütmeye çalışmak gibidir. O da kendi etrafında döner. Hedefe asla ulaşamaz. Başarıya ulaşmak için bunların ikisine de ihtiyacımız vardır. Yoksa olduğumuz yerde döner dururuz. Hedefe bir türlü ulaşmayız, demiş.

DKC Bir cevap motorudur... Sağ üstteki "Eksik sayfa bildir"butonuna tıklayarak istediğiniz sayfaları bize bildirebilirsiniz.
Paylaş:
📌 EKSİK SAYFA BİLDİR...