7. Sınıf Türkçe MEB Yayınları Ünite 8 Sanat Teması

Sanat Teması


Âşık Veysel Şatıroğlu Metni Cevapları Sayfa 235

1. ETKİNLİK

Okuduğunuz metinde geçen anlamını bilmediğiniz kelimeleri belirleyiniz. Bu kelimelerin anlamlarına ilişkin tahminlerinizi yazınız. Tahminlerinizin doğruluğunu TDK Türkçe sözlükten kontrol ediniz.
Anlamını bilmediğiniz kelimelere göre bu etkinliği siz yapabilirsiniz.

2. ETKİNLİK

Aşağıdaki soruları okuduğunuz metinden hareketle cevaplayınız.
1. Âşık Veysel, ne zaman ve nerede doğmuştur?
Cevap: 1894 yılında Sivas’ın Şarkışla ilçesine bağlı Sivrialan köyünde doğmuştur.
2. Âşık Veysel’in gözlerini kaybetmesine neden olan olayları anlatınız.
Cevap: Veysel yedi yaşında iken çiçek hastalığı nedeniyle sol gözünü kaybeder. Bir gün inek sağarken babasının arkasında bir değnekle durduğunu fark etmez ve aniden arkasını dönünce babasının elindeki değnek sağ gözüne saplanır, sağ gözünü de kaybeder.
3. Babası Aşık Veysel’e neden saz almıştır?
Cevap: Oynaması için almıştır.
4. Âşık Veysel’in babasının yerinde olsaydınız, gözlerini kaybeden Âşık Veysel için neler
yapardınız?
Bu soruyu siz cevaplayabilirsiniz.
5. Okuduğunuz metinde adı geçen âşıklar hangileridir? Bunların dışında tanıdığınız âşık ya
da âşıklar var mıdır? Arkadaşlarınızla paylaşınız.
Cevap: Âşık Ala, Karacaoğlan, Emrah, Âşık Sıtkı, Âşık Veli.
6. 5 Aralık 1931’in Âşık Veysel için neden dönüm noktası olduğunu açıklayınız.
Cevap: Kendisi de bir şair olan Sivas Lisesi Edebiyat Öğretmeni Ahmet Kutsi Tecer “Sivas Halk Ozanlarını Koruma Derneği”ni kurmuştur. 5 Aralık 1931’de başlayan ve üç gün süren şenliklerde Aşık Veysel halk tarafından tanınmış ve çok beğenilmiştir.
7. Ahmet Kutsi TECER’le tanışan Âşık Veysel’in hayatında metinde anlatılanların dışında ne
gibi değişiklikler meydana gelmiş olabilir? Anlatınız.
Bu soruyu siz cevaplayabilirsiniz.
8. Âşık Veysel’in şiirlerinin halk tarafından sevilmesinin nedenleri neler olabilir? Anlatınız.
Cevap: Âşık Veysel’in şiirleri, halkın yaşayışını, duygularını, kültürünü birebir yansıtmaktadır. Halk onun şiirlerinde kendisinden bir şeyler bulmaktadır. Bu nedenle çok sevilmektedir.
Âşık Veysel Şatıroğlu Metni Cevapları Sayfa 236

3. ETKİNLİK

Okuduğunuz metindeki öznel ve nesnel yargıları belirleyerek aşağıya yazınız.
Cevap:
Öznel Yargılar:
• Babasının teselli bulması için aldığı saz ile yakın arkadaş olur.
• Veysel kör olduğundan savaşa katılamadığı için çok üzülmektedir.
• Ahmet Kutsi Tecer ile arkadaşlığını ilerleterek onun sayesinde ozanlığını geliştirdi.
Nesnel Yargılar:
• Bu çocuğun babası Şatıroğullarından “Karaca” lakaplı Ahmet Bey, annesi Gülizar Hanım’dır.
• Veysel’den önce iki ablası çiçek hastalığından vefat etmiştir.
• Emlek Yöresi denen, halk ozanlarının, âşıkların çok olduğu bir yörededir Sivrialan.

4. ETKİNLİK

“Âşık Veysel ŞATIROĞLU” metninde hangi anlatım biçimi kullanılmıştır? Nedenleriyle birlikte yazınız.
Cevap: Açıklayıcı anlatım biçimi kullanılmıştır. Yazar Aşık Veysel hakkında bilgi vermiştir. Onun hakkında okuyucuyu bilgilendirmek, okuyucuya bir şeyler öğretmek amacıyla sade ve anlaşılır bir dille anlatım yapmaktadır.

5. ETKİNLİK

Aşağıdaki duvar resminin sizde uyandırdığı duygu ve düşünceleri anlatınız.
Resimde bir çocuğun dünyaya olan bakışını anlatmaktadır. Çocuk dünyaya, renkli yani hayal gücü yüksek olarak bakmaktadır.
Âşık Veysel Şatıroğlu Metni Cevapları Sayfa 237

6. ETKİNLİK

“İnsanların gerçek potansiyellerinin ortaya çıkmasında fiziksel, sosyal ve kültürel etmenlerin rolü” ile ilgili düşüncelerinizi arkadaşlarınıza anlatınız.
Cevap: Kişilerin yetenekleri ve bu yeteneklerini kullanarak elde ettiği başarılar zaman içinde ortaya çıkar. Yaşadığı çevre ile olan etkileşimi ve fiziksel durumu insanları gittiği yolu etkiler. Mesela gözleri görmeyen bir kişinin duyma yetisi gelişir. Böylece müziğe daha yatkın hale gelebilir. Yaşadığı çevredeki sosyal, ekonomik ve kültürel etmenler de kişinin yeteneğini ortaya çıkarabilir. Yoksul bir ortamda, şairlerin yoğun olduğu bir çevrede yetişen kişi, yaşadığı duygu yoğunluğunu şiirler ile dışa aktarmanın yolunu bulur ve şairlik yeteneği ortaya çıkar ve gelişir.

7. ETKİNLİK

Aşağıdaki cümlelerin hangilerinde anlatım bozukluğu vardır? İşaretleyiniz.
Cevap: 
(   ) Tatile ailesi ile beraber çıkacaktı.
(   ) Neden bu filmi seçtiğini bilmiyorum.
(X) Bu yıl tiyatrolarda perdeler erken kapandı.
(X) Bizi lafa tutması son aracı kaçırmamızı sağladı.
(X) Sıcaklar, bahçedeki ağaçları hatta çiçekleri bile kuruttu.
(   ) Şiir, duyguların coşkulu anlatımıdır.

8. ETKİNLİK

Aşağıda, anlatım bozukluğu olan cümlelerle anlatım bozukluğunun nedenleri verilmiştir. Bu cümlelerdeki anlatım bozukluğunu nedenleri ile örnekteki gibi eşleştiriniz.
Âşık Veysel Şatıroğlu Metni Cevapları - 7. Sınıf Türkçe MEB Yayınları - Anlatım Bozuklukları
Âşık Veysel Şatıroğlu Metni Cevapları – 7. Sınıf Türkçe MEB Yayınları – Anlatım Bozuklukları
Âşık Veysel Şatıroğlu Metni Cevapları Sayfa 238

9. ETKİNLİK

a) Âşık Veysel’in “Benim Sadık Yârim Kara Topraktır” adlı türküsünü dinleyiniz. Dinlediğiniz türkünün sizde uyandırdığı duygu ve düşüncelerden yola çıkarak istediğiniz türde bir yazı yazınız. Yazınızın içeriğine uygun bir başlık belirleyiniz.
Âşık Veysel Şatıroğlu Metni Cevapları Sayfa 239
b) Yazdığınız yazıyı anlatım bozuklukları ve imla-noktalama yönünden gözden geçiriniz. Gerekli düzeltmeleri yaparak yazınızı yeniden yazınız.
Bu etkinliği siz yapabilirsiniz.

Gelecek Derse Hazırlık

Yanda verilen geleneksel el sanatlarından birini seçiniz. Seçtiğiniz sanatla ilgili (kullanılan malzemeler, yapım aşamaları vb.) araştırma yapınız.
Aşağıdaki butonlara tıklayarak sanatlarla ilgili araştırma yazılarına ulaşabilirsiniz.
bağlantılar hazırlanıyor…

Geleneksel Türk Sanatlarından Ebru Metni Cevapları Sayfa 242

1. ETKİNLİK

Aşağıda metinde geçen bazı kelimeler verilmiştir. Bu kelimeleri anlamları ile eşleştirerek bulmacaya yerleştiriniz.
Yukarıdan Aşağıya
1. Akasya, kitre, sütleğen vb. ağaçların kabuklarından sızarak donan, eriyiği yapıştırıcı olarak kullanılan, renksiz veya sarı kırmızımtırak renkte biçimsiz madde.
Cevap: ZAMK
2. Gelişigüzel serpmek.
Cevap: SERPİŞTİRMEK
5. Değişik alanlarda düzeltme, belirleme, ölçme, denetleme işlerinde kullanılan ve yaptığı işe göre yapısı değişen araç.
Cevap: ŞABLON
7. Bazı nesne, canlı, göz vb.nde dalgalanır gibi görünen parlak çizgiler, meneviş, dalgır.
Cevap: HARE
9. Kâğıt süslemeciliğinde kitre, kola vb. yapıştırıcılarla yoğunlaştırılmış su üzerine, neft yağı ile sulandırılmış yağlı boya damlatılarak yapılan ve kâğıda geçirilen süs.
Cevap: EBRU
Soldan Sağa
3. Gevenden çıkarılan bir zamk türü, kestere.
Cevap: KİTRE
4. Katı bir şeyi dikerken iğne geçirecek yeri delmek için kullanılan, çelikten yapılmış, sivri uçlu ve ağaç saplı araç, tığ.
Cevap: BİZ
6. En ve boyca alışılmış olandan büyük.
Cevap: BATTAL
8. Tahta, çini, kumaş, kâğıt vb. yüzeylerin üzerine yapılan çizim.
Cevap: DESEN
Geleneksel Türk Sanatlarından Ebru Metni Cevapları Sayfa 243

2. ETKİNLİK

Aşağıdaki soruları okuduğunuz metinden hareketle cevaplayınız.
1. Türk kâğıt süsleme sanatlarından biri olan ebru sanatının ismi nereden gelmektedir Anlatınız.
Cevap: Orta Asya dillerinden Çağataycada “hare gibi, damarlı” anlamına gelen ebre, Farsça “bulutumsu” anlamına gelen ebrî kelimeleri zamanla söylenişi Türkçede ebru olarak değişmiştir.
2. Ebru sanatının tarihsel gelişimi hakkında bilgi veriniz.
Cevap: Ebru sanatının tam olarak nerede ve ne zaman yapıldığı bilinmese de Orta Asya’da ortaya çıktığı tahmin edilmektedir. Orta Asya’dan Hindistan’a, oradan İran’a, oradan da yaklaşık 15. yüzyılda Anadolu’ya yayıldığı bilinmektedir. Ebru, 17. yüzyılın başlarında Avrupa’da da yapılmaya başlanmıştır.
3. Ebruculuğun gelişmesine önemli katkıları olan ünlü ebruzenler kimlerdir?
Cevap: Hatib Mehmed Efendi, İbrahim Ethem Efendi, Necmeddin Okyay, Mustafa Düzgünman.
4. Ebru sanatının malzemeleri ve bu malzemelerin özellikleri nelerdir?
Cevap: Ebru sıvısı;  içerisine kitre, deniz kadayıfı ya da benzer başka malzemeler koyularak kıvamı arttırılmış su,  paslanmaz metalden yapılmış tekne adı verilen kap, renkli topraklardan ya da bitkilerden elde edilen, suda çözülmeyen, içerisinde öd sıvısı bulunan boyalar, sapı gül dalından, kılları at kılından yapılan fırçalar.
5. Ebru yapsaydınız çalışmalarınızda hangi renk ve desenleri kullanmak isterdiniz?
Bu soruyu siz cevaplayabilirsiniz.
6. Ebru geleneğinin yeni kuşaklara aktarımında rol alan kuruluşlardan hangisinde aktif olarak çalışmak isterdiniz? Neden?
Bu soruyu siz cevaplayabilirsiniz.
7. Ebru sanatçısı olsaydınız sanatınızı gelecek nesillere aktarmak için nasıl bir yol izlerdiniz?
Bu soruyu siz cevaplayabilirsiniz.
8. Sizce ebru sanatının sosyal ve kültürel yönlerden insanlara katkıları neler olabilir?
Cevap: Ebru, sosyal alanda değerli bir sanattır. Yapımı zor olduğundan ebru yapan kişilere saygı duyulur. Ebru sanatı, kültürümüzün devamında etkili bir rol oynar. Bu sanat ile kültürümüzü gelecek kuşaklara aktarabiliriz.

3. ETKİNLİK

Metni okurken defterinize aldığınız notlardan hareketle okuduğunuz metni kronolojik sıra ve mantık akışı içinde özetleyiniz.
Cevap: 
Geleneksel Türk Sanatlarından Ebru Metni Özeti
En eski Türk kağıt süsleme sanatlarından olan ebru, ebru sıvısı üzerine serpiştirilen boyalarla oluşturulan desenlerin kağıda aktarılması ile meydana gelen bir sanattır.
Çağataycada bu sanata “hare gibi, damarlı” anlamına gelen ebre denmiştir. Farsçada ise “bulutumsu” anlamına gelen ebri kelimesi kullanılmıştır. Bu kelimeler Türkçeye ebru olarak geçmiştir.
Ebru sanatının Orta Asya’da ortaya çıkarak Hindistan, İran ve Anadolu’ya yayılmıştır. 17. yüzyılın başlarında Avrupa’da da yapılmaya başlamıştır.
Ebru sanatıyla uğraşan kişilere ebrucu, ebru sanatçısı, ebru ustası ya da ebruzen denir.  Bilinen en eski Türk ebrucu 16. yüzyılda yaşayan Şebek Mehmed Efendi’dir. Hatib Mehmed Efendi,
İbrahim Ethem Efendi, Necmeddin Okyay, Mustafa Düzgünman ebru sanatına önemli katkıları olan ebru santçılarıdır.
Ebru sanatında kullanılan malzemeler şunlardır: Ebru sıvısı;  içerisine kitre, deniz kadayıfı ya da benzer başka malzemeler koyularak kıvamı arttırılmış su,  paslanmaz metalden yapılmış tekne adı verilen kap, renkli topraklardan ya da bitkilerden elde edilen, suda çözülmeyen, içerisinde öd sıvısı bulunan boyalar, sapı gül dalından, kılları at kılından yapılan fırçalar.
Battal ebru, akkase ebru gibi türleri bulunan ebru sanatı, geçmişte yalnızca kâğıt süslemede kullanılırdı. Günümüzdeyse kumaş, porselen, cam ve başka bazı malzemeler üzerine de uygulanabiliyor.
Geleneksel Türk Sanatlarından Ebru Metni Cevapları Sayfa 244

4. ETKİNLİK

Okuduğunuz metnin konusunu ve ana fikrini yazınız.
Metnin Konusu
Cevap: Ebru sanatı
Metnin Ana Fikri
Cevap: Ebru sanatı, Türk kültüründe önemli bir yere sahip olan gelenekse bir süsleme sanatıdır.

5. ETKİNLİK

Yaptığınız araştırmalar doğrultusunda seçtiğiniz geleneksel el sanatını, bu sanatta kullanılan malzemeleri ve bu sanatın nasıl yapıldığını katılımlı konuşma stratejisini uygulayarak arkadaşlarınıza anlatınız. Konuşmanız sırasında aşağıdaki yönergeleri uygulayınız.

6. ETKİNLİK

Verilen cümlelerdeki anlatım bozukluklarının nedenini yay ayraç içine yazınız.
Kasabaya yalnız gitmeye çekindiği için babasıyla birlikte gitmişti.
Cevap: Anlam belirsizliği
Evimizin önünü kapsayan çöplerden bir an önce kurtulmalıyız.
Cevap: Sözcüğün yanlış anlamda kullanılması
Elbette, ben de aynı fikirde olduğumuzu sanıyorum.
Cevap: Anlamca çelişen sözcüklerin kullanılması
Gürültüden rahatsız olunca hepimizi kafasından savdı.
Cevap: Deyimin yanlış anlamda kullanılması
Öğretmen, izinsiz dersten çıkanlara kızardı.
Cevap: Sözcüğün yanlış yerde kullanılması
Sizinle sık sık hatta arada bir görüşmek isterim.
Cevap: Anlamca çelişen sözcüklerin kullanılması
Dün karşılaştığımızda Ömer, bana okul arkadaşını tanıttı.
Cevap: Anlam belirsizliği
Geleneksel Türk Sanatlarından Ebru Metni Cevapları Sayfa 245

7. ETKİNLİK

“Sanatın insanlara katkıları” konulu bir yazı yazınız. Yazınızın içeriğine uygun bir başlık belirleyiniz.
Aşağıdaki butona tıklayarak konu ile ilgili yazılmış bir yazı örneğine ulaşabilirsiniz.

Gelecek Derse Hazırlık

“Sanatın doğuşu” ve “sanat eserlerinin ortaya çıkması” ile ilgili araştırma yapınız.
Aşağıdaki butona tıklayarak konu ile ilgili araştırma yazısına ulaşabilirsiniz.
bağlantı hazırlanıyor…
DKC Bir cevap motorudur... Sağ üstteki "Eksik sayfa bildir"butonuna tıklayarak istediğiniz sayfaları bize bildirebilirsiniz.
Paylaş:
📌 EKSİK SAYFA BİLDİR...