İlkokul ortaokul ders kitabı cevapları

lise cevapları

9. Sınıf Tarih Meb Yayınları 4. Ünite Cevapları Sayfa 90-127 Aralığı

4. Ünite İlk ve Orta Çağlarda Türk Dünyası Sayfa 90, 91, 92, 93  Avrasya’da İlk Türk İzleri  Etkinlik Soruları ve Cevapları

Avrasya’da İlk Türk İzleri

9. Sınıf Meb Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 90 Cevabı
1. Türkler’in ilk ana yurdu neresidir? Günümüzde Türkiye Cumhuriyeti’nin bu bölgelerde yaptığı kültürel çalışmalar nelerdir?
  • Cevap: Türklerin anayurdu olarak bilinen coğrafya Orta Asya’dır. Karasal iklim ve bozkır bitki örtüsünün yaygın olduğu coğrafya yer altı doğal kaynakları bakımından oldukça zengindir. Günümüzde Orta Asya topraklarında yine Türki devletler yer almakta fakat coğrafya Rusya tahakkümü altında yer bulunmaktadır.Türklerin anayurdu olarak Orta Asya coğrafyasından Moğol istilaları sonucunda Anadolu’ya geldikleri bilinmektedir. Türkiye Cumhuriyeti, Anadolu topraklarında kurulmuştur. Anadolu ile Orta Asya arasında da Türk kültür ve adetlerini yaşatmak ve nesillere aktarmak için birçok faaliyet yapılmaktadır. Turistik geziler, kardeş şehir projeleri, okul inşa etme projeleri en önemli kültür çalışmalarını oluşturmaktadır.
2. İlk Türk devletlerindeki toplumsal yapının özellikleri nelerdir?
  • Cevap: Eski Türk toplumunun sosyal yapısı; oguş (aile), urug (aileler birliği), boy (ok), budun (millet) ve il (devlet) şeklinde birbirine sıkı sıkıya bağlı olan unsurlardan meydana geliyordu.
    Eski Türk toplumunda en küçük birlik olan aile, kan bağı esasına dayanırdı.
    Bu toplum yapısında, aileler urugları, uruglar boyları, boylar budunları (millet) meydana getirirdi.
3. Türkler, Orta Asya’dan nerelere göç etmiştir?
  • Cevap: Türklerin anayurdu olarak bilinen coğrafya Orta Asya topraklarıdır. Bu topraklar üzerinde uzun süre yaşayan ve yaşamaya da devam eden Türkler, Çinlilerin ve Moğolların baskısı altında bulunmuşlardır. Çinliler ile Moğollarla mücadele halinde olan Türkler son olarak Moğol istilalarından kurtulmak için batıya, doğuya ve kuzeye, güneye doğru göç etmeye başlamışlardır. Anadolu’ya göçler de bu şekilde başlamıştır.Türkler Orta Asya’dan batıya doğru Anadolu üzerine göç etmeye başlamışlardır. İran coğrafyasına yerleşmişlerdir. Rusya açıklarında göç etmeye başlamışlardır. Türkler günümüzde Orta Asya topraklarında yaşamaya devam etmektedir. Orta Asya siyasi olarak Rus tahakkümü altında bulunmaktadır.
9. Sınıf Meb Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 91 Cevabı
Avrasya, Asya ile Avrupa’nın neredeyse tamamını içine alan coğrafi bir bölgedir. Orta Asya kavimlerinin yerleşik düzene geçtiği; Türklerin, Moğolların, Slavların ve Çinlilerin yaşadığı geniş bir alan olarak kabul edilebilir.
Avrasya coğrafyası ile günümüz Türk dünyası arasında ilişki olduğu söylenebilir mi? Neden?
  • Cevap: Avrasya coğrafyası Asya ve Avrupa topraklarının bir arada bulunduğu iki kıtanın birbirine en yakın olduğu bir coğrafyaya verilen isimdir. Avrasya toprakları üzerinde uzun yıllar birçok medeniyet ve millet yaşamıştır. Bu coğrafya üzerinde uzun yıllar Türkler tahakküm oluşturmuştur.
    Avrupa Hun Devleti, Asya Hun Devleti, Selçuklu, Osmanlı, Türkiye Cumhuriyeti, Orta Asya Türk cumhuriyetleri Asya ve Avrupa kıtalarının birbirine en yakın olan bölgelerinde devletler kurmuş ve uzun yıllar yaşamışlardır. Bu bakımdan Avrasya coğrafyası ile günümüz Türk dünyası arasında yurt edinme, yurt kurma, devlet olma, devlet kurma, millet olma ve millet olarak yaşama gibi bağlantılar bulunmaktadır.

4. Ünite İlk ve Orta Çağlarda Türk Dünyası Sayfa 94, 95, 96, 97, 98, 99, 100, 101, 102, 103, 104, 105 Boylardan Devlete Etkinlik Soruları ve Cevapları

Boylardan Devlete

9. Sınıf Meb Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 94 Cevabı
Ok ve yay gerebilen kavimleri bir aile gibi birleştirdim; şimdi onlar Hun oldular.” Mete Han’ın kavimleri bir aile gibi birleştirmesinin nedenleri neler olabilir?
  • Cevap: Mao-tun veya bildiğimiz ismi ile Mete Han, M. Ö. 234 senesinde Hun İmparatorluğu’nun kurucusu olan Teoman’ın oğlu olarak doğmuştur. Orta Asya’da yaşayan ve parçalanmış bir halde bulunan Türk topluluklarını bir araya getirerek tek bir millet haline getiren ilk hükümdardır.Ayrıca Türk saldırılarına karşı korunmak amacıyla kurulan Çin Seddi’ni aşabilen ilk Türk hükümdar da Mete Han’dır.  Mete Han hükümdarlığı boyunca Büyük Okyanus kıyılarında Hazar Denizine, Hindistan sınırı olan Keşmir’den günümüzde Rusya hâkimiyetinde bulunan Kuzey Sibirya’ya kadar neredeyse Asya’nın tamamına hâkimi olmuş ve 35 yıl boyunca hüküm sürmüştür. Mete Han M.Ö. 174 senesinde hayatını kaybetmiştir.
9. Sınıf Meb Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 95 Cevabı
Hunlar, Kök Türkler ve Uygurlar dışında varlığını sürdüren Türk devlet ve toplulukları nerelerde yaşamışlardır? Dilsiz harita üzerinde gösteriniz.
  • Cevap: Türklerin Ana yurdu Orta Asya’dır. Orta Asya, Asya Kıta sının ortasında yer alan, doğudan Ringan Dağları, kuzeyden Sibirya, batıdan Hazar Denizi, güneyden Hindi kuş ve Karanlık dağları ile çevrili olan bölgedir.Türk Devlet ve Toplulukları Orta Asya’da, Anadolu denilen bölgede ve Avrupa’da yaşamışlardır.
9. Sınıf Meb Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 96 Cevabı
Kağan Gücünü Nereden Alıyor?
İlk Türk Devleti olan Asya Hun Devleti’nde hükümdarlar, Gök Tanrı’nın tahta çıkardığı Tanhu unvanını kullanmıştır. Mete Han, MÖ 176’da Çin imparatoruna gönderdiği mektupta kendisini, Gök Tanrı tarafından tahta çıkartılmış Hunların büyük Şanyü’sü olarak ifade etmiştir. Orhun Yazıtları’nda Bilge Kağan: “Tanrı irade ettiği için kut’um olduğu için kağan oldum.” demiştir. Uygur Devleti’nde de benzer durum söz konusudur. Uygurlara ait Karabalsagun Yazıtı’nda, Bögü Kağan’ın unvanı “Tengride kut bulmuş.” olarak belirtilmiştir (Kafesoğlu, 1995, s.237; Koca, 2002, s.1071; Ögel, 2001, s.67’den düzenlenmiştir).
Kut inancının Türk siyasi hayatına etkileri neler olabilir?
  • Cevap: İslam dininin daha hızlı bir şekilde benimsenmesine ve yayılmasına olanak sağlamıştır.
Kağanların görevleri nelerdir?
  • Cevap:
Kağanın Görevleri:
– Ülkeyi ve halkı düşmandan korumak
– Bütün toplulukları bir devlet çatısı altında toplamak
– Töre kurallarını uygulamak ve düzeni sağlamak
– Halkı adil idara etmek, baskı yapmamak
– Ekonomik açıdan halkı refaha ulaştırmak
Bunlar dışında Türk kağanı:
– İç ve dış siyaseti düzenler, Savaşta orduları komuta eder.
– Savaş ve barışa karar vermek, elçiler gönderir ve elçileri kabul eder.
– Devlet görevlerini tayin eder, Dünya hakimiyetini sağlar.
9. Sınıf Meb Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 99 Cevabı
Çin Elçisinin Raporu
981-984 tarihleri arasında Turfan Uygurları’na giden Çin elçisi Wang Yen-te’nin raporuna göre “Kao-ch’ang (Turfan) şehrinde yağmur ve kar yoktur. Aynı zamanda çok sıcaktır. Evler beyaz badanalıdır. Chinling Dağları’ndan çıkan nehir, başşehrin bütün çevresini dolaşır, tarlaları ve meyve bahçelerini sular ve su değirmenlerini işletir. Bu yerde beş hububat yetişir. Zengin insanlar at eti yerler, geri kalanlar ise sığır eti ve yaban kazı yerler. Onlar müziklerinde kopuz kullanırlar. Onlar, samur kürkü postu, keçe ve çiçek motif işlemeli elbise imal ederler. Kadınlar başlarına bir çeşit şapka giyer. Onların âdetlerine göre büyük bir kısmı ata biner ve ok atarlar. Onlar, gümüş ve pirinçten yaptıkları tüpleri su ile doldururlardı. Bu tüplere basarak suyu fışkırtırlar yahut birbirlerine su atarak spor yaparlar (İzgi, 1989, s.55-60’tan düzenlenmiştir).”
Uygur Devleti’nde kadınların sosyal hayata etkileri neler olabilir?
  • Cevap: Sosyal hayat ata binip, ok atıp, spor yaparak karışmışlar ve toplumun kaynaşmasını sağlamışlardır.
9. Sınıf Meb Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 101 Cevabı
İkili devlet teşkilatının, Türk siyasi hayatına etkileri neler olabilir?
Cevap:
  • Devlet sınırları çok geniş olması halinde yönetimin hızlı ve kolay olmasını sağlamaktaydı.
  • Hanedana mensup erkek üyelerin gelecekte görev alacakları devlet yönetiminin gereklerine uygun olarak yetişmelerine imkân sağlamaktaydı.
  • Devlet idaresinde söz sahibi olan birden çok hükümdar bulunmaktadır. Her ne kadar son karar merci asıl hükümdar olsa da bu durum bazı karışıklıklara sebebiyet verebilmektedir.
  • Her bir hükümdar taht üzerinde hak sahibidir. Bu durum kavgalarına ve iç savaşlara neden olabilmektedir.
  • Dış etkiler nedeniyle devletin ikiye bölünmesi kolaylaştırmaktadır.
9. Sınıf Meb Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 104 Cevabı
“İl (devlet) gider, töre kalır.” sözünden hareketle törenin Türk tarihine etkileri neler olabilir?
  • Cevap: Türklerin anayurdu olarak bilinen coğrafya Orta Asya’dır. Karasal iklim ve bozkır bitki örtüsünün yaygın olduğu coğrafya yer altı doğal kaynakları bakımından oldukça zengindir. Günümüzde Orta Asya topraklarında yine Türki devletler yer almakta fakat coğrafya Rusya tahakkümü altında yer bulunmaktadır.Türklerin anayurdu olarak Orta Asya coğrafyasından Moğol istilaları sonucunda Anadolu’ya geldikleri bilinmektedir. Türkiye Cumhuriyeti, Anadolu topraklarında kurulmuştur. Anadolu ile Orta Asya arasında da Türk kültür ve adetlerini yaşatmak ve nesillere aktarmak için birçok faaliyet yapılmaktadır. Turistik geziler, kardeş şehir projeleri, okul inşa etme projeleri en önemli kültür çalışmalarını oluşturmaktadır.
9. Sınıf Meb Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 105 Cevabı
Orhun Yazıtlarına göre Türk devletlerinde kağanlar gücünü nereden almaktadır?
  • Cevap

Türklerde Coğrafya İle Oluşan Yaşam Tarzı

9. Sınıf Meb Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 106 Cevabı
Orta Asya coğrafyasının Türklerin yaşam biçimlerine etkileri nelerdir?
  • Cevap
9. Sınıf Meb Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 107 Cevabı
Boyların Yaylaya Göçü
Göç alanları yani yaylalar, öyle gelişigüzel, sahipsiz yerler değildi. Her boyun veya oymağın belirli yaylası ve otlağı vardı. Yaylanın ve otlağın en güzel yerini boy beyi kendisine ayırmaktaydı. Yaylalara göç, boy beyinin emri ile başlardı. Göç hazırlığı birkaç saat içinde tamamlanırdı. Zira konar-göçer evi derme çadırlardan ibaretti. Eşyalarının hepsi de taşınabilir türden idi. Bundan dolayı geride hiçbir şey bırakılmıyordu. Göç, çift hörgüçlü develer (yüklet) veya dört tekerlekli, üstü kapalı ve öküzlerle çekilen arabalarla (kağnı) yapılmaktaydı. Bu arabalar, kadınların içinde yün eğirdikleri, dikiş diktikleri, doğum yaptıkları ve çocuklarını emzirdikleri âdeta gerçek bir konut gibi idi. Yaylalara göç, tam bir eğlence hâlini alırdı. Güzel elbiseler giyilir, yol boyunca neşeli şarkılar söylenirdi (Koca, 2002, s.16-17’den düzenlenmiştir).
Günümüzde konar-göçer hayat tarzının, ülkemizde görülmesinin nedenleri neler olabilir?
  • Cevap:
9. Sınıf Meb Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 109 Cevabı
Orta Asya Türk göçlerinin, Türk ve dünya tarihine olan etkileri neler olabilir (Tablo 4.1 ve Harita 4.6)?
  • Cevap: Belirli bir gerekliliğin sebep olmadığı, kişilerin arzu etmesine bağlı ve kesin bir varış noktasını hedeflemeden yani ayrıldığı bölgeye bir daha ne vakit geri geleceğini düşünmeden yapılan göç faaliyetlerini katılan topluluk veya kişilere konar-göçer denilmektedir. Yaylaklar ile kışlaklar arasında mevsim geçişlerine uygun olarak göç eden topluluk veya kişiler ise konar-göçer grubundan bu özellikleri ile ayrılmaktadırlar. Çünkü bunların varacakları yerler, dönecekleri bölgeler ve bu hareketi yapacakları zamanlar bellidir.
9. Sınıf Meb Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 110 Cevabı
 Kara Kuvvetleri birlik amblemi üzerinde bulunan yıldızlar, tarih, defne yaprağı, Atatürk silüeti, ay yıldız, çelenk, kılıç ve meşe yaprağı ne anlama gelmektedir? (Görsel 4.20). Araştırma sonuçlarını sınıf panosunda paylaşınız.
  • Cevap:
4 adet büyük yıldız; Kara Kuvvetleri Komutanlığının seviyesini temsil eder.
Bordo zemin üzerine ay yıldız; Türk Milletinin emrinde olunduğunu temsil eder.
Kılıç ve meşe yaprağı çelenk; Kararlı ve güçlü Kara Kuvvetlerini  temsil eder.
Atatürk Silüeti; En büyük Komutan olan Atatürk’ün Kocatepe’deki sembolünü temsil eder.
Defne yaprakları; “Yurtta Sulh Cihanda Sulh” ilkesini temsil eder.
16 adet küçük yıldız; Tarihte kurulmuş 16 Türk Devletini temsil eder.
M.Ö. 209 rakamı; Kara Kuvvetlerinin kuruluş yılını temsil eder.

Kavimler Göçü

9. Sınıf Meb Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 113 Cevabı
Göç olaylarında, farklı kavimler neden birlikte hareket etmiş olabilir?
  • Cevap: Kavimler Göçü, M.Ö. 3. yüzyıl ile 4. yüzyıl arasında Avrupa’yı istila eden, Akdeniz dünyasına yabancı kavimlerin akımıdır. Göç olaylarında farklı kavimler birlikte hareket etmişlerdir. Göç olaylarında farklı kavimlerin birlikte hareket etmesinin nedenleri, akrabalık ilişkileri, ticari kaygılar, insani ihtiyaçlar gibi etkenler etkili olmuş olabilir.
9. Sınıf Meb Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 115 Cevabı
Avrupa Hun Devleti’nin Doğu Roma’yı baskı altında tutarak Batı Roma ile iyi ilişkiler kurmasının nedenleri nelerdir?
  • Cevap:

9. Sınıf Meb Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 116 Cevabı
Kavimler Göçü’nün,Avrupa siyasi hayatına etkileri neler olabilir?
  • Cevap: Kavimler Göçüyle beraber, Avrupa’da büyük bir kargaşa yaşanmıştır. Bu durum sonucunda kavimler yer değiştirdiği ve itelendiği için, uzun yıllar Avrupa’da siyasi karışıklık içinde kalmıştır. Kavimler göçü sonucunda Roma İmparatorluğu ikiye bölünmüş, yüz yıl geçmeden Batı Roma İmparatorluğu yıkılmıştır. Avrupa’nın etnik yapısı değişmiş, bu günkü İngiltere, Fransa ve İspanya gibi devletlerin toplumsal temelleri atılmıştır.

İlk Türk Devletleri ve Konuşmaları

9. Sınıf Meb Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 119 Cevabı
İlk Türk devletlerinin komşuları (Harita 4.10) ile olan ilişkilerinde ekonomik ve askerî unsurlardan hangisi daha etkili olmuştur? Neden?
  • Cevap: İlk Türk devletlerinin başlıca komşusu olan Çin ile ekonomik ve askeri düzeyde bir çok ilişkisi olmuştur. İlişkileri kimi zaman savaş ya da siyasi- ekonomik çekişmeler üzerine kurulu iken, kimi zamansa kültürel anlam da yakınlık kurularak oluşturulmuştur. Türkler ve Çinliler arasında ki çekişmelerin asıl nedeni orta Asya ve uzak doğuya hakim olma isteğinin yanı sıra ekonomik ve kültürel açıdan birbirlerini tesir altına almak içindir. Hunlar döneminde başlayan bu ilişkiler Göktürkler ve Uygurlarla devam etmiştir. Hunlar döneminde Çin’in üzerine olan saldırılar artarak devam etmekteyken Çin, bu saldırılardan kendini korumak için ünlü Çin seddinin inşasını gerçekleştirmiştir. Günümüzde uzaydan dahi çekilen fotoğraflarda görülebilen dünyanın en uzun savunma hattı Çin seddidir. Bugün bu muhteşem yapıya bakıldığında Türklerin azim ve kararlılığının yanı sıra Çinlilerin de her tehlikeye karşı koyabilecek sabır ve iradeye sahip olduklarını gösterir.
9. Sınıf Meb Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 120 Cevabı
Konar-göçerlere karşı korunmak isteyen yerleşik toplumların aldıkları tedbirler neler olabilir?
  • Cevap: Öncelikle göçebe ve yerleşik yaşam tarzlarının kıyaslamasını yapmamız daha doğru olacaktır. Göçebe yaşam tarzını benimseyen topluluklar; atlıdırlar, yerleşik yaşayanlarla ticari ilişkiler kurarlar, belli bir yerde sabit kalmazlar, çadırlarda yaşarlar, geçim kaynakları hayvancılıktır ve savaşçı kimliği ile bilinirler. Yerleşik yaşam tarzını benimseyen topluluklar ise; sabit bir bölgede yaşarlar, çadırda değil de evlerde yaşarlar, ticaret temel geçim kaynaklarıdır ve hayvancılık ve tarımla da ilgilidirler.Her iki toplumunda birlikte yaşam sürdükleri zamana baktığımızda kıtlığın baş gösterdiği zamanlar özellikle, birbirleri ile savaşmışlardır. Kıtlık yüzünden ekip biçemez hale gelen yerleşik toplum, göçebeler ile ticari ilişkileri askıya aldıklarında göçebelerin yağma ve savaş tehdidi ile karşılaşmışlardır. Bazen de kontrol altında alınması önemli olan stratejik bölgeler, yerleşik topluluğun hedefi olup, göçebelere karşı onların da savaş taktikleri örnek alınarak savaş açılmıştır.Her iki topluluğun kendi iç mücadeleleri olsa da yine de her iki topluluk bir birlerinin arasında oluşan mücadelelere karışmış, bazen göçebe toplulukta yerleşik bir devlet hüküm sürmüş, bazen de yerleşik topluluklara göçebeler hüküm sürmüştür. Sorunun cevabında ise; konar göçerlere karşı korunmak için taktik geliştiren yerleşik toplumların aldıkları tedbirlerden birisi de, göçebe yaşam tarzını benimsemiş toplulukların arasında bulunan boyların varlığı ve arasında çıkan anlaşmazlık ve çatışma sayesinde  herhangi birini  desteklemek sureti ile gerçekleşmiştir. Bu sayede göçebelerin oluşturduğu boylar dağıtılacak ve tehlike bertaraf edilecekti.
9. Sınıf Meb Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 121 Cevabı
“İlk Türk devletlerinin çevresindeki devletlerle siyasi, sosyal ve ekonomik ilişkilerinde cihan hâkimiyeti anlayışı da etkili olmuştur. Bunu İstemi Yabgu’nun ‘Atalarımızdan işittik ki Roma İmparatorluğu elçileri geldiği zaman bu bizim için artık yeryüzünü fethedeceğimize delalet eder.’ sözünden anlaşılabilir.”
Türklerde cihan hâkimiyeti anlayışının ortaya çıkmasında kut inancının etkisi nedir?
  • Cevap: Türk devlet geleneğinde ülkeyi yönetme yetkisinin hükümdarlara, Tanrı tarafından verildiği inancına “kut inancı” adı verilir. Kut inancına göre yönetme yetkisini Gök Tanrıdan alan Türk kağanı sadece ülkesinin değil tüm insanların mesuliyetini almaktaydı. Yeryüzünü yönetme yetkisi ve tüm insanlara hükmetme yetkisi Türk kağanında olduğuna inanılmıştır. Bu nedenle Türklerce Cihan hakimiyeti anlayışı ortaya çıkmıştır.
9. Sınıf Meb Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 122 Cevabı
Eski Türk topluluklarının çevresindeki devletlerle ilişkileri hangi alanlarda olmuştur?
  • Cevap: Eski Türk toplulukları Orta Asya coğrafyasında hakimiyet kurmuş olarak topluluklardır. Bozkır bitki örtüsü ve karasal iklim koşulları altında tarım ve hayvancılık yaparak geçimlerini sürdürmüşlerdir. Eski Türk toplulukları devlet olarak komşu devletlerle çeşitli siyasi, sosyal, ticari ve kültürel ilişkiler kurmuşlardır.Eski Türk toplulukları devlet olarak komşu devletlerle olan ilişkilerinde siyasi ilişkileri kuvvetlendirmek için kız alıp vermişlerdir. Sosyal ve kültürel ilişkiler böylece gelişmiştir. Ticari ilişkilerde de tarım ve hayvancılık ürünleri olarak sebze ve meyveler, deriler, pamuklar satılmaya başlanmıştır. Dericilik, el sanatları, pamuk ticareti en önemli ticari faaliyetler arasında bulunmaktadır.
9. Sınıf Meb Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 123 Cevabı
İlk Türk devletlerin komşu devletlerle ticaret yapmalarının sebepleri neler olabilir?
  • Cevap: Ekonominin gelişmesi için.
9. Sınıf Meb Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 125 Cevabı
Aşağıdaki terimleri birer cümleyle açıklayınız.
  • Cevap:
Boy :  Ortak bir atadan türediklerine inanılan toplumsal ve ekonomik ilişkilerinde anaerkil, ataerkil anlayışı uygulayan geleneksel topluluk.
Töre : Bir toplulukta benimsenmiş yerleşmiş kuralların, gelenek ve göreneklerin, ortak alışkanlıkların, tutulan yolların bütünü. Orta Asya Türk devletlerinde yazısız hukuk kuralları.
Kut : Devlet idaresinde güç, yaratıcılık ve yetki bakımından sahip olunan üstün güç.
Aşağıdaki soruları cevaplayınız.
1. Türkiye, coğrafi bir ad olarak hangi bölgeler için kullanılmıştır?
  • Cevap: • Türkiye kelimesi, ilk olarak VI. yüzyılda Bizans kaynaklarında “Orta Asya” için kullanmıştır.
    • Bizans kaynakları, IX ve X. yüzyıllarda Volga’dan, Orta Avrupa’ya kadar uzanan sahaya da Türkiye adını vermiştir.
    • XI-XIII. yüzyıllarda Mısır ve Suriye’ye Türkiye denmiştir. Anadolu ise XII. yüzyıldan itibaren Türkiye olarak tanınmaya başlanmıştır.
2. Türkler savaşlarda hangi taktikleri uygulamıştır?
  • Cevap: Türklere özgü bir savaş taktiği olan Turan taktiği, iki farklı savaş yönteminin uygulanması ile yapılan bir savaş usulüdür. Bu taktik, sahte ricat (geri çekilme, kaçma) ve pusudan oluşur. Bu savaş usulüne, Türk yurdunun eski adından dolayı “Turan Taktiği” veya “Hilal Taktiği” denilmiştir.
3. Türklerdeki egemenlik anlayışının sonuçları nelerdir?
  • Cevap: Türk Devletlerinde hükümdarlara devleti idare etme yetkisinin Tanrı tarafından verildiğine inanılmıştı. Tanrı vergisi kabul edilen siyasi iktidar, Kut kavramı ile ifade edilmişti. Hükümdarın kendisi ve ailesi Kutlu sayılmıştı. Bu egemenlik anlayışının sonucu olarak, Türk Devletlerinde hükümdarlık bir aile mirası olarak kabul edilmişti. Dolayısıyla hükümdar ailesinin erkek bireyleri, taht üzerinde hak iddia edebilmişlerdi. İslamiyet öncesi Tanrı adına yeryüzünü adaletle yönetmek görevinin yerini, İslamiyetiin kabunden sonra,Yeryüzünde Allahın son dini İslamiyeti yaymak ve bu amaç uğruna gazada( cihatta) bulunmak anlayışı almıştı.
4. Uygurların yerleşik hayata geçmelerinin hayat tarzlarına etkisi nedir?
  • CevabıUygur Devleti tarihteki Türk devletlerinden biridir. Orta Asya coğrafyasında kurulmuştur. Savaşçı bir millet olarak tarım ve hayvancılıkla uğraşmışlardır. Uygur Devleti, kendi alfabesini kullanan bir Türk devleti olarak tarihe geçmiştir. Hayvancılık alanında ilerlemişlerdir.Uygur Devleti göçebe bir hayat sürmüştür. Dini bir arayış içinde olmuştur. Toplum olarak yeni bir dine girmişlerdir. Maniheizm dini Uygurların kabul ettiği bir din olmuştur. Maniheizm dinin gerekliliklerini yerine getirmeye çalışan Türkler, ona göre bir hayat tarzı oluşturmuştur.Uygur Devleti’nin maniheizm dinini kabul etmesinden sonra et yemek yasaklanmıştır. Çünkü maniheizm et yemenin yasak olduğu bir dindir. Böylece Uygurlarda hayvancılık faaliyetleri durma noktasına gelmiştir. Sadece deri, kıl ve süt ve süt ürünleri için hayvancılık yapılmıştır.Uygur Devleti’nin maniheizmi kabul ettikten sonra et yemeyi bırakması tarımın yapılmasına neden olmuştur. Tarımın başlaması da toprağa bağlı bir hayatın ortaya çıkmasına neden olmuştur. Toprağa bağlı bir hayatın ortaya çıkması da yerleşik hayata geçilmesine neden olmuştur. Bu nedenle Uygurlar zamanında Türkler yerleşik hayata geçmiştir.
    Tarihte Türklerin yerleşik hayata geçmesi savaşçı özelliklerini kaybetmelerine neden olmuştur. Uygur Devleti yıkılınca zamanla Türkler eski hayat tarzlarına dönmüş fakat tarım ve hayvancılığın yapılması devam etmiştir.
5. İpek Yolu güzergâhının sık sık yön değiştirmesinin nedeni nedir?
  • Cevap: İpek Yolu, İlk ve Orta Çağlarda Çin ve Orta Doğu ile Batı ülkeleri arasındaki transit kara ticaretinde kullanılan en işlek ticaret yoludur. Bu yolun devletlere sağlamış olduğu ekonomik, kültürel ve sosyal zenginlikler; çevredeki diğer devletlerin de dikkatini çekmiştir. Bunun neticesinde İpek Yolu’nun hâkimiyeti için bölgede sürekli siyasi ve askerî mücadeleler olmuştur. Devletler arasında, çıkar sağlama amacıyla yaşanan mücadeleler sonucunda İpek Yolu sık sık yön değiştirmiştir.
1. Orta Asya’da kurulan ilk Türk Devletleri;
I. Çin,
II. Sasani,
III. Bizans
Yukarıdaki devletlerden hangileriyle ilişki kurmuştur?
A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III
  • Cevabı: E
2. Aşağıdakilerden hangisi kurultay ile ilgili doğru bir bilgi değildir?
A) Devlet yönetiminin temelini oluşturur.
B) Boy beyleri de katılır.
C) Üyelerine Toygun denir.
D) Hatun başkanlık yapabilir.
E) Yılda en az üç kez toplanır.
  • Cevap: D
3. Mete Han gelişmiş Çin medeniyetine- karşı millî bir siyaset izlemişti. Buna göre Hun Devleti, savaş gücü ile Çin’i baskı altına alacak, devletin ve halkın ihtiyaçlarını vergi veya ticaret yoluyla Çin’den sağlayacaktı. Mete Han’ın, Çin’e karşı izlediği bu politikanın içinde Çin ülkesini ele geçirmek ve onu idare etmek gibi bir düşünce bulunmuyordu.
Buna göre Mete Han Dönemi’nde Çin’e karşı izlenen siyaset ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
A) Çin’e karşı üstünlük kurulamayacağına inanılması
B) Yerleşik Çin kültüründen çekinilmesi
C) Türk ülkesinin ele geçirileceğinden korkulması
D) Çin ülkesine Türklerin iskân ettirilmek istenmesi
E) Çin’e karşı
  • Cevap: B
9. Sınıf Meb Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 126 Cevabı
4. Aşağıdakilerden hangisi Kavimler Göçü’nün sonuçlarından biri değildir?
A) Günümüz Avrupa milletlerinin temelleri atıldı
B) Avrupa’da Türk devletleri kuruldu
C) Feodalite Avrupa’da güç kazandı
D) Kültürel etkileşim yaşandı
E) Skolastik düşünce etkisini kaybetti
  • Cevap: E
5. Orta Asya’da kurulan ilk Türk Devlet- leri’nde toplumun sosyal yapısı birbirine sıkı sıkıya bağlı olan unsurlardan meydana gelmiştir.
Aşağıdakilerden hangisi bu unsurlardan biri değildir?
A) Toy B) Oguş
C) Urug D) Boy
E) Budun
  • Cevap: A
6. Törenin oluşumunda aşağıdakilerden hangisinin etkisi yoktur?
A) Kut anlayışı
B) Diğer milletlerle etkileşme
C) Kağanlar tarafından konulan yasalar
D) Kurultaylarda getirilen kurallar
E) Türk toplumundaki görenek ve gelenekler
  • Cevap: B
7. Hazar ülkesi; VII. yüzyıldan itibaren ulaşımın hızlandığı, mal değişiminin arttığı, Doğulu ve Batılı milletlerden kitleler hâlinde ticaret ve sanatla uğraşan insanların kaynaştığı bir yer hâline gelmiştir.
Buna göre Hazarlarla ilgili olarak aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?
A) Barış dönemi yaşattıkları
B) Başka dinlere inandıkları
C) Konar-göçer yaşam tarzını benimsedikleri
D) Kültürel etkileşime kapalı oldukları
E) Ülke sınırlarını genişlettikleri
  • Cevap: A
8. Coğrafi konumu nedeniyle Orta Asya’da dönem dönem şiddetli kuraklıklar yaşanmıştır. Bu da bazı bölgelerde hem kıtlığın yaşanmasına hem de salgın hastalıkların görülmesine neden olmuştur. Kıtlığın yaşandığı yerlerde geçimini hayvancılıktan sağlayan Türkler, hayvanları için yeterli otlak bulamamıştır.
Buna göre;
I. başka bölgelere göç edilmesi,
II. nüfus artışının olması,
III. yerleşik hayata geçilmesi durumlarından hangilerinin gerçekleşmesi beklenir?
A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III
  • Cevap: A
9. Sınıf Meb Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 127 Cevabı
Tanrının Kırbacı Attila
İktidarının doruğunda bulunan Attila’nın yerinde başka birisi olsaydı, muhteşem libaslar içinde gezer ve al- tın-gümüş içinde yüzerdi.
Lakin Attila böyle yapmadı, sadeliği severdi. Attila alelade tahta koltukta oturmuş ve sade bir çadır da hüküm sürmüştü. Hiçbir tarafta ihtişamdan eser yoktu. Hükümdar Attila, herhangi bir Hun kadar sade yaşardı. Misafirlerine gümüş tabaklar içinde çok çeşitli yemekleri ikram ettiği hâlde, kendisi tahta bir tabak içinde sadece et yemeğiyle yetinmişti. Temiz giysileri ile dikkat çekerdi.
Herkes Attila’nın emirlerine itaat ederdi. Krallar ve çeşitli kavimlerin reisleri, muhafızlar gibi talimatını bekler ve gözleriyle işaret ettiği zaman hepsi mırıldanmadan fakat titreme ve korku içinde kendilerinden istediği hususları kesinlikle yerine getirmişlerdi. Kendisine yalvaranlara karşı merhametli davranır ve kendine tabi olanlara karşı lütufkar hareket ederdi.
Avrupalılar tarafından “Tanrının Kırbacı” unvanı verilen Hun hükümdarı Attila, beyaz perdeyi de etkilemiştir (Görsel 4.34). 1954 yılında başrollerini Anthony Quinn (Antoni Kuin) ve Sophia Loren’in (Sofya Loren) paylaştığı “Attila” 2001 yılında başrollerini Gerard Butler (Cerırd Batlır) ve Tim Curry’nin (Tim Köri) paylaştığı “Attila: İmparatorluğun Yükselişi”, adlı filmler sinema izleyicisiyle buluşmuştur (Nemeth, 2002, s.887-901’den düzenlenmiştir).
Aşağıdaki soruları metinden hareketle cevaplayınız.
1. Tahta geçtikten sonra Hun Hükümdarı Attila’nın yerinde başka biri olsaydı ne yapardı?
  • Cevap: Metne göre, iktidarının doruğunda bulunan Hun Hükümdarı Attila’nın yerinde başka birisi olsaydı, muhteşem libaslar içinde gezer ve altın-gümüş içinde yüzerdi.
2. Hun Hükümdarı Attila’nın sade bir yaşam sürmesinin gerekçeleri neler olabilir?
  • Cevap: Atilla, alçak gönüllü olması, gösterişten uzak durmak istemesi, lüksü sevmemesi ve savurganlık yapıp ülke ekonomisini zayıflatmamak istediği için sade bir yaşam sürmüş olabilir.
3. Libas nedir?
  • Cevap: Libas Arapça bir kelimedir ve Türkçe anlamıyla “Giysi” anlamına gelmektedir.
4. Attila’nın kişisel özellikleri nelerdir?
  • Cevap: İtaatkar, merhametli, lütufkar.
5. Hun Hükümdarı Attila’ya Avrupalılar tarafından “Tanrının Kırbacı” unvanının verilmesinin sebepleri neler olabilir?
  • Cevap: Hun Hükümdarı Atilla’nın, etrafına dehşet saçan bir savaşçı olması, bilime ve sanata meraklı olması, cesur ve acımasız olmasından dolayı bu unvanın verilmiş olabilir. Avrupalılar bu unvanla Atilla’nın günahlarının bedeli olarak kendilerine gönderildiğini bile düşünmüşlerdir.
6. Hangi tarihî şahsiyetin filmini çekmek isterdiniz? Neden?
  • Cevap: Tarihimizde büyük bir yeri bulunduğundan Mimar Sinan’ın filmini çekmek isterdim. Ülkemizde bir çok eseri bulunan tarihe iz bırakmış Osmanlı baş mimarı ve inşaat mühendisidir. Bu sebeple tarihimiz için oldukça önemli şahıslardan bir tanesidir.
7. Seçtiğiniz tarihî şahsiyetin baş rolünü oynadığı kısa bir film senaryosu yazınız.
  • Cevap: Çekilecek filmde Mimar Sinan’ı Mehmet Günsür’ün canlandırması oldukça uygun olacaktır. Rol alınan kişi önemli biri olduğundan oynayacak kişi de bu önemin farkında olacak ve bunu kaldırabilecek tecrübede biri olmalıdır. Filmin bir biyografi filmi şeklinde olması Mimar Sinan’ın tanıtılması açısından daha uygundur. Kendisinin Yeniçeri olduğu dönemlerde katıldığı savaşlar, Iran ve Belgrad seferinde kazandığı başarılar sonrasında mimarbaşı olarak geçirdiği dönem ve bıraktığı eserlerden bahsedilmesi uygun olacaktır.

DKC Bir cevap motorudur... Sağ üstteki "Eksik sayfa bildir"butonuna tıklayarak istediğiniz sayfaları bize bildirebilirsiniz.
Paylaş:
📌 EKSİK SAYFA BİLDİR...